Phía sau

“Mỗi sáng đi làm tôi chạy phía sau một vài chiếc xe”. Tôi nói đến đây rồi dừng lại.

Một người bạn nhanh nhẩu chất vấn: “Sau không chạy lên trước mà lại chạy sau xe khác?”

Có vẻ như trong chúng ta, ít nhiều ai cũng có một chút hiếu thắng. Như anh bạn tôi chẳng hạn, anh ấy không muốn chạy phía sau người khác. Và ngay cả tôi cũng thế, khi dừng câu nói lại giữa chừng, tôi cũng có chủ ý muốn người nghe bộc lộ điểm khuất của họ.

Hiếu thắng chẳng có gì sai, nếu biết dừng đúng lúc. Nó như một loại động lực giúp con người ta vươn lên, và thể hiện bản thân…. Dĩ nhiên, nếu biết dừng đúng lúc.

Có người sẽ hỏi: “Làm sao biết được khi nào là đúng lúc để dừng?”.

Loài sóc đâu có trí khôn hay giỏi tính toán như con người, thế mà khi chuyền từ cành cây này sang cành cây khác, chúng luôn biết ước lượng được khoảng cách phù hợp với lực nhảy của mình để sao cho không bị rơi.

Khi anh bạn hỏi tôi “sao không chạy lên phía trước”, có lẽ anh chỉ nghĩ, cứ chạy vượt lên là đã không phải chạy phía sau người khác, mà vô tình quên mất một điều, trên đường, trừ phi ta đang ở cuối đường và trước mặt là vách đứng thì – có thể khi đó – ta mới ở phía trước, trước người khác. Còn thì phố xá xe đông đầy, lúc nào phía trước ta cũng có một vài chiếc xe khác.

Cuộc đời cũng thế mà thôi. Trừ phi… và còn thì… ít nhiều... phía trước ta cũng có ai đó.

Khi viết xuống đến đây, tôi chợt có ý muốn sắp xếp lại câu chữ, đại khái một câu là “tôi đi phía sau vài người” và “phía trước tôi là vài người”. Về nghĩa thì không có gì khác nhau, nhưng về cảm giác có vẻ như khi ta nói “tôi đi phía sau vài người” nghe có vẻ thụ động, cam chịu, thua cuộc… Còn khi nói “phía trước tôi là vài người” nghe đầy vẻ tự chủ, hiểu biết.

Thế nghĩa là, quan trọng là tâm thế, cách ta đón nhận và chấp nhận…

30.01.13