Em và Trịnh: Hư Cấu, Tội Tình Gì!

Cách đây không lâu, tôi cùng mấy em nhân viên đi Đà Lạt chơi. Một buổi tối, để đổi gió, bọn nhỏ rủ đi uống cà phê nghe nhạc xưa và kêu tôi chọn quán. Nhạc xưa có nhiều nhạc sĩ nổi tiếng, có người biết nhạc sĩ này, có người thích nghe nhạc sĩ kia, nhưng Trịnh Công Sơn thì chắc ai cũng biết, trong đầu tôi nghĩ thế, nên gợi ý: "Vậy đi nghe nhạc Trịnh nhé!". Mấy đứa nhỏ 8x đời cuối - 9x đời đầu nhìn tôi hoang mang: "Nhạc Trịnh là nhạc gì chị?". Tôi có hơi loạng choạng: "Hả? Tụi bây không biết nhạc Trịnh hả?". "Dạ không" cả đám đồng thanh. "Nhạc Trịnh là nhạc của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Đừng nói mấy đứa không biết Trịnh Công Sơn là ai luôn nhen. Biết nhạc sĩ Trịnh Công Sơn không?". Đứa lắc đầu thật mạnh "dạ không". Đứa lắc đầu nhè nhẹ "em có nghe nói mà em chưa từng nghe nhạc". 

Tôi kể dông dài như thế là vì đang có (2) bộ phim (liên quan) về nhạc sĩ Trịnh Công Sơn với nhiều nhận định trái chiều. Việc tồn tại hai luồng ý kiến - khen hay, chê dở - đối với bộ phim lấy hình mẫu một nhân vật có thật nào đó là điều dễ hiểu. Những khán giả đã từng trải qua giai đoạn mà nhân vật sống hoặc biết về nhân vật, ít nhiều trong vô thức sẽ tìm kiếm những điều mình đã biết, đã nghe, rồi đánh giá chi tiết này đúng, chi tiết kia sai… Thái độ đón nhận bộ phim của họ sẽ có phần khắt khe, soi mói. Trong khi đó, những khán giả chưa từng biết nhân vật (như những em nhân viên của tôi không biết Trịnh Công Sơn là ai) sẽ có khuynh hướng đón nhận bộ phim một cách dễ dàng và cởi mở hơn, bởi lẽ họ không có dữ liệu để đối chiếu. Mọi sự việc, câu chuyện, hình ảnh trong phim được nhóm khán giả này xem như là một nguồn cung cấp thông tin, giúp họ hiểu /biết về nhân vật (mà đôi khi những thông tin này là sai bét, không đúng sự thật). 

Theo những gì tôi biết thì không có một đạo luật hay quy định nào bắt buộc nhân vật (sự kiện) trong phim phải giống nhân vật (sự kiện) có thật ngoài đời 100% (cho dù người này còn sống hay đã chết). Tuy nhiên, có vài tiêu chuẩn bất thành văn trong quá trình xây dựng hình ảnh và kịch bản của phim. 

Đối với một bộ phim, gắn nhãn “Dựa trên câu chuyện có thật” thì nhân vật, cốt truyện và phần lớn các cảnh được kể trong phim chủ yếu dựa trên các sự kiện có thật ngoài đời. Nhưng nó khác với các bộ phim tài liệu ở chỗ, những nhà làm phim có thể cấu trúc lại câu chuyện cho nó kịch tính thêm, hấp dẫn hơn. Hình mẫu của loại phim này là “Danh sách Schindler”, “127 giờ” và “Apollo 13”. Các nhà biên kịch đã bám sát từng câu thoại, thứ tự các sự kiện, kể cả các nhân vật và các sự kiện có liên quan đều được tôn trọng trong kịch bản phim.

Ngược lại, một bộ phim có mác “Lấy cảm hứng từ một câu chuyện có thật” cho phép nhà biên kịch có nhiều tự do sáng tạo hơn. Họ có thể lấy một chi tiết có thật, rồi lắp vào các tuyến nhân vật, các sự kiện hư cấu để cho ra một bộ phim mang tính điện ảnh. Hoặc nhà biên kịch có thể tạo ra 1 nhân vật hư cấu dựa trên những câu nói, hành động của hình mẫu. Bộ phim “Mưu cầu hạnh phúc” là ví dụ điển hình của loại phim này. Nhà làm phim đã dựa vào câu chuyện thật, của nhân vật chính có thật làm trung tâm, rồi xây dựng các nhân vật phụ hư cấu khác làm nền để làm nổi bật những biến cố cuộc đời của nhân vật chính và làm cho câu chuyện thêm phần kịch tính.

Bên cạnh loại phim “dựa trên câu chuyện có thật”, còn có phim “dựa trên sự kiện có thật”. Titanic là một đại diện hoàn hảo nhất cho thể loại này. Về cơ bản phim sẽ dựa vào một sự kiện lịch sử, rồi nhà biên kịch sẽ dựng lên một câu chuyện hư cấu từ đó. Các nhân vật trong phim có thể là nhân vật hư cấu, cũng có thể là một vài cái tên có thật để bộ phim có vẻ thật hơn.

Ngoài ba thể loại trên, còn có một thể loại khác gọi là “cảm hứng từ sự kiện có thật”, mà thật ra mọi chi tiết trong phim đều là hư cấu. Ví dụ bộ phim Top Gun, ngoại trừ chi tiết có thật là có 1 trường dạy bay tên Navy Fighter Weapons School –thường biết đến với cái tên TOPGUN - trước đây có trụ sở tại Trạm Hàng không Hải quân Miramar ở San Diego, còn thì mọi thứ trong phim, bao gồm nhân vật phi công siêu đẳng Maverick, những sự kiện bắn giết, yêu đương diễn ra trong phim đều xạo hết!

Quay trở lại câu chuyện của phim “Em và Trịnh”, các nhà biên kịch hay đạo diễn có toàn quyền mang đi bán những chuyện tình ba xu hay diễm lệ, biến một người nhạc sĩ đạo mạo thành một anh khờ hay một gã “trap boy” lừa tình, rồi tuyên bố lếu láo "Phim không giống Trịnh Công Sơn là hiển nhiên", thì hiển nhiên khán giả cũng có toàn quyền quay lưng với bộ phim hoặc đăng đàn chê “phim ẹ như hạch”. Hoặc như cô Khánh Ly, rất nhẹ nhàng “Tôi đã có một Trịnh Công Sơn thật ngoài đời, vậy cần gì phải xem thêm một hình tượng hư cấu”.

Nói như thế, không có nghĩa là biên kịch hay đạo diễn muốn đắp một cái khuôn mang hình tượng nhân vật, biến tốt thành xấu, đặt vào miệng nhân vật của mình những câu thoại ra sao cũng được. Chuyện này thì không đùa được đâu, luật pháp sẽ nhảy vào xử anh ra trò!

Mỗi người đều có quyền bảo vệ danh tiếng, nhân phẩm cá nhân của mình. Danh dự, nhân phẩm, uy tín là những yếu tố nhân thân phi tài sản gắn liền với mỗi cá nhân, thể hiện phẩm chất, đạo đức và giá trị của mỗi cá nhân. Danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ. Ai cũng có quyền chống khai thác tên tuổi hoặc hình ảnh của mình cho mục đích lợi nhuận thương mại khi không được sự đồng ý. Ở nước ngoài, người bị xúc phạm có thể khởi kiện dưới 3 tội danh: (1) Phỉ báng; (2) (Xâm phạm) Quyền Riêng tư; và (3) (Vi phạm) Quyền Công khai. Ở Việt Nam, không phân định rành mạch 3 tội danh, mà gom thành quyền bất khả xâm phạm về danh dự và nhân phẩm.

Không thể vịn vào tính chất “hư cấu” của phim để giả đò lấp liếm. Nếu nhân vật hư cấu được xây dựng dựa trên một cá nhân ngoài đời thực một cách sơ sài và công chúng cũng không thể xác định cá nhân ngoài đời thực từ những bối cảnh mà nhân vật hư cấu được miêu tả trong phim, thì không sao (bởi khi ấy có biết nhân vật chính là ai đâu mà nói). Thế nhưng, giả dụ, nếu anh làm phim về một góa phụ của một cựu tổng thống Mỹ bị ám sát ở Dallas, và nhân vật góa phụ này sau đó kết hôn với một ông trùm vận tải biển người Hy Lạp. Cho dù anh đã dán nhãn bộ phim là tác phẩm hư cấu và đặt tên hư cấu cho các nhân vật, nhưng khán giả vẫn dễ dàng nhận ra rằng anh nói về Jackie Kennedy. Khi đó, nếu anh bôi nhọ bà ta hoặc xâm phạm quyền cá nhân của bà ta, bà ta có thể có lý do chính đáng để kiện anh ra tòa (cho đến khi bà ta lìa đời). Anh phải chịu trách nhiệm về việc phỉ báng một cá nhân ngay cả khi anh không hề nêu tên bà ta.

Đã có vài vụ kiện liên quan đến tội phỉ báng, tội vi phạm quyền riêng tư đối với một vài bộ phim của Hollywood. Như vụ kiện của nhân vật môi giới Nicky “Rugrat” Koskoff, do nam diễn viên P.J. Byrne thủ vai, trong phim Sói Già Phố Wall. Anh này cho rằng các nhà làm phim đã biến anh ta thành "một tên tội phạm sử dụng ma túy và ăn chơi với gái mại dâm" trong mắt khán giả. Hay một anh lính đã kiện các nhà làm phim Behind Enemy Lines (Phía sau chiến tuyến) ra tòa án bang Texas vì những hình ảnh xấu xí, thiếu suy nghĩ của anh lính trong phim do Owen Wilson thủ vai đã làm tổn hại đến hình ảnh thật của anh ta ngoài đời. Hoặc người thân của thủy thủ đoàn trong bộ phim The Perfect Storm (Siêu bão kinh hoàng) đã kiện hãng phim vì đã làm xấu đi hình ảnh người thân đã mất của họ. Hiệp hội Dược Phẩm Mỹ cũng đã từng kiện NBC Universal vì đã làm tổn hại đến uy tín của các hãng dược trong bộ phim American Gangster. Samantha Barbash - nhân vật truyền cảm hứng cho màn trình diễn của Jennifer Lopez trong phim Hustlers - đã đe dọa kiện nhà phân phối STX, vì cho rằng bộ phim đã vi phạm quyền riêng tư và quyền công khai của cô.

Nói về luật. 

Hiến pháp Việt Nam quy định mọi người có quyền bất khả xâm phạm về danh dự và nhân phẩm. Quyền được bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín là một quyền hiến định. Khoản 1 Điều 20 Luật hiến pháp 2013, quy định: "Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về danh dự và nhân phẩm; không bị bất kỳ hình thức đối xử nào khác xúc phạm danh dự, nhân phẩm". Quyền này được cụ thể tại Điều 34 Bộ luật Dân sự năm 2015 như sau:

1. Danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ.

2. Cá nhân có quyền yêu cầu Tòa án bác bỏ thông tin làm ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của mình.

3. Thông tin ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân được đăng tải trên phương tiện thông tin đại chúng nào thì phải được gỡ bỏ, cải chính bằng chính phương tiện thông tin đại chúng đó. Nếu thông tin này được cơ quan, tổ chức, cá nhân cất giữ thì phải được hủy bỏ.

5. Cá nhân bị thông tin làm ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm, uy tín thì ngoài quyền yêu cầu bác bỏ thông tin đó còn có quyền yêu cầu người đưa ra thông tin xin lỗi, cải chính công khai và bồi thường thiệt hại.

(Điều 4, không liên quan nên tôi không trích)

Viết đến đây thì qua nay thấy tưng bừng vụ cô Khánh Ly liên quan đến những gì diễn ra trong bộ phim. Có người hỏi cô Khánh Ly kiện được không? Được. Nhưng không đáng. Lý do. Đọc giùm Điều 155 bộ luật hình sự về "Tội làm nhục người khác" thì rõ. Tôi làm biếng trích!

Fast & Furious

1. Đứa bé chạy nhảy tung tăng khắp sân trường. Có lẽ là thấm mệt, bé đứng lại ở giữa sân, rồi dõng dạc nói lớn, giọng trong trẻo vô tư: "Các bạn ơi, mình là F0 đó".

Cả sân trường vừa mới ồn ào, náo nhiệt bỗng lặng yên phăng phắc, nghe rõ cả tiếng nhịp tim cô giáo nào đó đang đập thình thịch, thình thịch...

Và từ đó trường chuyển sang học online!

2. Cô gái nói với bạn: "Giờ này thời đại nào rồi mà còn yêu cầu F1 ở nhà theo dõi. F0 không triệu chứng ra ngoài cũng chẳng sao". 

Bạn ngồi cạnh con trai cô bị dương tính, giờ con cô phải chuyển sang học online. 

Chiều đó cô đi ăn tân niên với công ty. Tăng hai, cô dự họp mặt lớp đại học. 

Ngày hôm sau, cô đăng status báo "Ho một chút, ấm ấm một chút, lạnh một chút, một chút mỏi toàn thân... test nhanh vẫn 1 vạch. Chỉ cảm thôi mà làm gì lo". Hôm đấy, cô khoe hình cùng sướng ở quán cà phê cũng nhóm bạn.

Hôm sau nữa, cô đăng status, con trai cô 2 vạch. Chiều đó, cô đang status khoe "Được cơm dâng nước rót, cô gia nhập nhóm F0 cùng con trai cô. Ai có tiếp xúc thì tự đi test nhanh".

Và từ đó F0 nở như hoa!

Viết Linh Tinh Nhân Ngày Va-linh-tinh

Hôm qua xem lướt lại vài đoạn trong bộ phim Crash Landing On You (bộ phim "hót hòn họt" đang được giang cư mận đào lại trên mạng xã hội), có 1 cảnh, anh lính Bắc Hàn nói với cô người yêu - một doanh nhân nổi tiếng, con nhà tài phiệt Nam Hàn - "Anh chỉ muốn được nhìn thấy tóc em bạc, da em nhăn". Đơn giản, ngắn gọn, không hoa hòe hoa sói vậy thôi đó mà thấy "trời ơi, sao mà tình, mà yêu dữ vậy".

Cái rồi nhớ hồi năm lớp 12 có cô giáo dạy Văn, suốt ngày đọc tới đọc lui câu (thơ) "anh bộ đội" nói với "chị bộ đội" "Trái tim anh đó chia 3 phần tươi đỏ. Anh dành cho Đảng phần nhiều, phần cho thơ và phần để em yêu" mà cô xuýt xoa bảo "thật tình, thật lãng mạn". Tui thì chỉ thấy "Vô duyên vậy mà là yêu đó hả, có (con mẹ) gì đâu mà tình" (Bởi cho nên, tui từ 1 đứa điểm văn 8 phẩy ++ từ lớp 6 cho đến lớp 11 thành 1 đứa điểm văn 5 chấm tròn ở lớp 12 và tốt nghiệp - vụ này là 1 câu chuyện dài.  Bởi cho nên ghét thơ, ghét văn từ đó đến bây giờ!)

Mà thiệt chứ, đời ngắn ngủn, trái tim nhỏ xíu, mà chia năm xẻ bảy dành cho điều này điều nọ làm chi. Trả trái tim về đúng nghĩa của nó đi, như Xuân Quỳnh vậy "Em trở về đúng nghĩa trái-tim-em. Là máu thịt, đời thường ai chẳng có. Cũng ngừng đập lúc cuộc đời không còn nữa. Nhưng biết yêu anh cả khi chết đi rồi". Hoặc như ông Puskin "Trái tim lại rộn ràng náo nức. Vì trái tim sống dậy đủ điều: Cả tiên thần, cả nguồn cảm xúc. Cả đời, cả lệ, cả tình yêu". Hoặc thậm chí, cục mịch, "giang hồ" như Đen, chỉ cần hét: "Anh đếch cần gì nhiều ngoài em" là khối cô ngã đứ đừ ấy chứ.

Vậy nhen. Happy Valentine Day!

P.s: Tự nhiên nhớ bài này https://www.youtube.com/watch?v=uWJsEUhpqkA khi đang viết bài này

14.02.2022

Linh Tinh (3)

1. KỀN KỀN

Những người bạn, phe ủng hộ vaccine, đăng status thống kê tỷ lệ người chết vì virus do không chích vaccine. 

Những người bạn, phe chống vaccine, đăng status thống kê tỷ lệ người chết vì phản ứng sau khi tiêm vaccine.

Những con kền kền thường bu thành bầy khi gặp xác chết.

2. NGHỊCH CẢNH

Người Đà Lạt treo bảng không bán hàng cho người đến từ Sài Gòn. Người Phan Thiết đuổi người đến từ Sài Gòn ra khỏi khu vực mình. Người Hà Nội kỳ thị, mắng chửi người đến từ Sài Gòn. Người Sài Gòn nơi nào mở cửa du lịch thì chạy đến tiêu tiền.

Các nhà kinh tế nói: "Kinh tế phát triển khi có sự lưu thông tiền tệ". Các nhà hoạch định chiến lược nói: "Phải mở cửa mới vực được kinh tế". Các vị bộ Y tế đáng kính "tâm sự riêng" trên khắp mặt báo: "Chúng tôi bạc đầu, rạc cả người chống dịch".

Anh hàng xóm, tối tối sau tiếng ting ting trên Zalo, ôm đàn hát bài Sắc Màu của Trần Tiến: "Một màu xanh xanh, chấm thêm vàng vàng..."

Phương Châm Sống Mùa Dịch

 1. ĐỌC CÓ SUY NGHĨ VÀ CHỌN LỌC (Có bạn đăng đàn kêu gọi "đừng đọc tin nữa". Sai bét, không đọc tin thì làm sao biết được chuyện gì đang xảy ra xung quanh. Phải đọc để biết, ví dụ khi báo chí nói không có lockdown và siêu thị có đầy đủ hàng thì phải biết lật đật đi mua thực phẩm thiết yếu trữ đủ cho 1 tuần. Cái này gọi là có suy nghĩ và chọn lọc tin)

2. CHIA SẺ CÓ SUY XÉT VÀ CÂN NHẮC (Hở cái bấm share thì có ngày tiền mất, tội mang, account bay màu. Luôn nhớ mình là con người chứ không phải máy photocopy)

3. ĐỪNG NGHE HƠI NỒI CHÕ TỎ RA NGUY HIỂM (Cái gì trong phạm vi kiến thức của mình, hiểu rõ thì nói, đừng loi nhoi (như con giòi) nghe chỗ này một ít, đọc chỗ kia 1 tẹo, rồi mâm nào cũng ghé, chuyện gì cũng bàn. Nói ít hoặc không nói, không ai nói mình dốt. Nói nhiều nói sai người ta mới cười "đứa đó ngu mà hay nói")

4. ĐỪNG TÔ TẤT CẢ MÀU HỒNG, CŨNG ĐỪNG BÔI ĐEN MỌI THỨ (Nhìn vô thực tế và tự động viên, nhắc nhở mình cẩn thận và cố gắng thêm. Tô hồng mọi thứ dễ tạo tâm lý ỷ y, mất cảnh giác. Bôi mọi thứ màu đen / hoặc xám gây hoang mang, ức chế. Mùa này không có xe chở đi Biên Hòa)

5. NÓI ÍT LẠI (Giữ sức để thở)

Giải Trí 1s

* Bạn gửi cho đọc chơi, thấy vui vui, post lên đây... để dành giải trí!

Unstoppable - thời tới cản không kịp

Old town road - con đường xưa em đi.

Love will grow - Yêu đê rồi sẽ lớn

Worth it: đáng đồng tiền bát gạo

It's not goodbye - Chưa xong với bà đâu

Dance with me tonight: Đi đu đưa đi

Hello : Chào em cô gái Lam Hồng

Fate : Duyên Phận

My everything : Có tất cả nhưng thiếu anh

Faded away: Lạc trôi

bury a friend- Thì ra mài chọn cái chớt 

Somebody That I Used to Know - Một số người phải dùng xong thì mới biết được

Tie me down : chốt em đi

You took my heart away – (Michael learns to rock)

mày đánh cắp trái tim bà nó r – (mai cơn học rung lắc)

Love you and love me - (nó) yêu mày và cũng yêu tao.

who let the dogs out - Nó không sủa đâu , chỉ cắn thôi

the day you went away - Ngày em đi

Leave The Door Open : mở cửa ra cho nắng sớm vào nhà

pillow talk: Chuyện chăn gối

Rain On Me: Mưa rừng ơi mưa rừng.

NF: Thả em xuống (Let You Down)

The Chaismokers: Đừng thả em mà (Don't Let Me Down)

One more night - Đêm cuối 

Sing me to sleep- Ru con

Prettt Boy-Anh chàng đẹp trai

The day you went away-Ngày mai em đi

Never had a dream come true-Giấc mơ chỉ là giấc mơ

Shape of you-Dáng em

Leave the door open - mẹ không đóng cửa đâu

Set fire to the rain - đốt mưa

Love you like a love song: Yêu anh như khúc tình ca

Rainbow connection: liên kết cộng đồng LGBT

Oppa Gangnam style = Anh Ba Hưng

wish you were gay: thà rằng anh buê đuê

I will be right here waiting for you: anh đứng đây từ chiều

hurt so good: đau nghe mạy

Counting stars : đếm sao trên giời

Sick enough to die: ốm chết m* 

real friends: bạn không giả trân

born to die: trước sau gì cũng chết

Wish you were gay: ước gì anh bê đê

Beautiful in white: đẹp khi trắng bệt

Unstoppable: đứt thắng xe

Kill this love: Đắp mộ cuộc tình

Me and the man on the moon - Chú Cuội

Blackbird Chim đen

Side by side: đi hai hàng

Fake a smile (Alan): nụ cười giả trân

None of my business - Kệ mày kệ tao

Lemon tree: lý cây chanh

Naked : Uổng "chờ"

When we were young - khi chúng ta còn trẻ trâu

Faded - Bay Màu

Daddy Cool (Boney M) - Tình cha

Bahama Mama - Tình mẹ

FWB: Trên tình bạn, dưới tình yêu

See you again : Lúc nào rảnh cà phê

Rain in December - Mùa mưa ngâu tháng Chạp

Fly me to the moon - Đưa em lên cung trăng

Nothing’s gonna change my love for you - Tâm bất biến giữa dòng đời vạn biến

Can't feel my face - Liệt mặt

What do you mean - áo em là si

We don't talk anymore - Chúng ta không thuộc về nhau

My heart will go on - Trái tim không ngủ yên 

Skyfall (Adele) - Trời sập

Not Today - Để mai tính

Too Good At Goodbyes - Chuyên Gia Chia Tay

Blank Spaces - Điền Vào Chỗ Trống

As Long as you Love me : càng dài e càng iêu a

Speechless - tắc họng

A year without rain - Một năm không có nước.

You raise me up - Em dựng anh lên

Old town road - Con đường xưa em đi

Teardrops: Giọt lệ đài trang

Born to die - Đẻ tới chết

Born this way - đẻ đường này

Born too late - sinh sau đẻ muộn

Rolling in the deep: chả giò chiên ngập dầu

Flying Without Wings: Bay không cần cánh

Leona Lewis - Bleeding Love: Yêu vào ngày đèn đỏ

Shake it off - Lắc nó tắt

How do you sleep? - Sao mày ngủ hay z?

Diamonds - Hột xoàng

Nhân Những Sự Kiện Liên Quan Đến U23, Nghĩ Về Những Chữ "T"

1. Tầm

Đêm qua tôi xem clip quay cảnh người dân Uzbekistan đón đội tuyển U23 nước họ chiến thắng trở về.

Có lẽ đội tuyển U23 nước họ cũng giống nước mình, cũng lần đầu làm nên kỳ tích. Người dân nước họ cũng đổ ra đường, cũng đứng chật trước cửa sân bay, đội tuyển cũng đi xe mui trần, cổ động viên cũng vẫy cờ, cũng hò reo gọi tên cầu thủ ầm ĩ.

Khác chăng là ở nước họ, đám rước có xe dẫn đường hú còi - không phải kiểu xe mô tô, với cảnh sát cầm dùi cui quơ túi bụi vô tội vạ vào đám đông nhưng kết cục cũng không giải quyết được gì. Người dân nước họ cũng có tràn ra đường nhưng không đến đỗi chắn cả lối xe đi. Xe chở cầu thủ chạy bon bon, không chật vật kẹt giữa đám đông mất trật tự hơn nửa ngày.

Hôm xem clip đón đội U23 Việt Nam về nước, tôi cứ thắc mắc mãi, sao gười ta không tổ chức một đội xe mở đường đi trước? Ngoài việc hành hạ các em đói-khát-mệt cả ngày, lại vừa mất thời giờ của bao người, lỡ bao nhiêu công việc... 

Có lẽ người Việt mình luôn dư dả thời gian chăng?

2. Vẫn là Tầm

Ngày trước khi tôi còn làm ở công ty W. Hàng năm công ty thường tổ chức tiệc tri ân khách hàng.

Hồi ca sĩ Mỹ Tâm đang lên, sự kiện nào người ta cũng cố gắng mời cô về hát. Công ty tôi làm cũng không ngoại lệ, cũng tìm cách mời cô hát trong tiệc tri ân khách hàng. Có mặt người nổi tiếng dễ thu hút người tham dự. Tuy nhiên, chưa lần nào chúng tôi mời được cô. Không phải vì tiền cát sê thấp, cũng không phải khâu tổ chức lôm côm. Lý do duy nhất cô không nhận lời là cô muốn mọi người phải tôn trọng người nghệ sĩ khi họ biểu diễn, trong khi cô hát cô muốn mọi người phải lắng nghe.

Có người bảo cô Mỹ Tâm chảnh hay làm cao. Tôi thì không. Lời từ chối của cô - tôi cho rằng - hoàn toàn hợp lý, nó thể hiện cái tầm và sự tôn trọng bản thân của cô.

Những bữa tiệc, thường tổ chức kèm những bàn ăn, thực khách vừa ăn vừa nghe nhạc, (đôi khi cũng chẳng ai nghe nếu thức ăn quá ngon và câu chuyện trong bàn quá hấp dẫn).  Giữa tiếng lanh canh của chén đũa, tiếng nhai thức ăn nhóp nhép chắc hẳn nghệ thuật không còn là nghệ thuật.

Qua nay, trên new feeds FB, tôi thấy bạn bè chia sẻ lời trần tình của cô người mẫu biểu diễn trên chuyến bay đón U23. Bỗng nhiên tôi nhớ đến câu chuyện của cô Mỹ Tâm cách đây rất nhiều năm. Giá trị và đẳng cấp, đôi khi, còn thể hiện qua những lời từ chối!

3. Tactics (mạn phép dùng tiếng Anh để được tiếp tục với chữ T :) )

Cuộc chiến giữa hai hãng hàng không VJA và VNA tuy không sục sôi như cuộc đối đầu không khoan nhượng một mất một còn giữa VNS và Uber-Grab (nghe đâu sắp sửa mở phiên tòa) nhưng cũng khiến nhiều người quan tâm.

Nhiều người bạn tôi, nhân vụ VJA được chọn (?!) đưa đội tuyển U23 về nước, đã post vài ý kiến phân tích đánh giá về hiệu quả của đội ngũ marketing của 2 bên. Dĩ nhiên, họ khen VJA không tiếc lời và cũng không hề kiệm lời chê VNA trong vụ này.

Nghe đồn (mà chắc là có thiệt vì thấy công văn hủy hợp đồng hẳn hoi), VNA đã được chọn để đón đoàn trước, bỗng nhiên đùng 1 cái, chuyến bay được chuyển sang cho VJA. Lý do của "cái đùng" này thế nào chỉ có "người trong chăn" biết, chứ người "ngoài mùng" chỉ có "ăn ốc đoán mò". Mà những "cái đùng người trong mùng biết" như thế này có thánh marketing cũng đỡ không nổi. Nó liệt vào diện rủi ro. Và nói về mặt quản lý rủi ro thì các bạn đang chê VNA nên quay đầu mà khen VNA trong vụ này. Họ đã biết tranh thủ và tận dụng sự vô tư (hóa ngây ngô) không vụ lợi của đám đông đang sục sôi căm giận màn biểu diễn bikini (thay vì diễn ra trên du thuyền) của VJA mà lan truyền với tốc độ chóng mặt mấy cái bánh kem made-in VNA cùng lời cảm thán: "Ôi VNA chuyên nghiệp và có văn hóa quá. Phải chi đi VNA thì được tiếp đãi tốt thế này rồi. Tẩy chay hãng s.. dơ kia đi, chuyển sang VNA". Và like và share. Trước không ai biết địa chỉ fb của VNA, nay trên walls, feeds nhà nào cũng có logo VNA. Bravo!

VNA chỉ cần rút kinh nghiệm nho nhỏ, lần sau xui rủi có trúng hợp đồng với anh Lờ Đờ Bờ Đờ thì nên la lên thật to "chúng tôi vinh hạnh được chọn cho sự kiện abc này", rồi quăng mấy cái hình chụp vài khâu chuẩn bị, hậu cần gì đó lên "đội ngũ chuyên viên tận tâm của chúng tôi đã dốc hết tâm trí và tình cảm chuẩn bị cho sự kiện abc này" v.v... Cứ tình cảm mà quánh vào. Người Việt Nam vốn hay mủi lòng, yêu ghét theo cảm tính, cứ nương theo đó mà lợi dụng :D

4. Tiêu chí "tám về tình"

Mấy cậu bé chân quê, suốt vòng loại không ai để ý, bỗng nhiên nhờ một chân đá bóng hay sút vô vài quả bỗng nhiên làm sôi sục gần 90 triệu dân.

Trong khi hầu hết báo đài ca ngợi về những đôi chân sút bóng... thì Yan và Zing (đọc lên nghe giống Yang Yin) rất là nhất quán, thủy chung trước sau như một, kiên quyết không viết về những thứ kỹ thuật khô khốc, những cặp chân meo mốc mà kiên định với tiêu chí "tám về tình": chụp fb, chụp comments, chụp màn hình điện thoại... những câu tán tỉnh, chào mời... giữa những chàng trai quần đùi áo số cùng những cô hót-gơ. Hoặc soi đến tận cùng những câu chuyện thời "ở truồng tắm mưa" của những câu trai hiền lành khờ khạo... Chụp cho bằng được cảnh "những giọt nước mắt rơi lăn qua môi vừa cười" của bố mẹ các cầu thủ đang ở xa... 

Nhờ vậy thổi bùng lên ngọn lửa hun nóng một đám đông lên đồng trước hàng loạt những soái ca - "chồng quốc dân" "one-night-stand" "một đêm bỗng  hóa anh hùng" mặt còn búng ra sữa. Ahaha. Ôhôhô. Ihihi!

1/2/2018

Nếu chỉ còn một ngày để sống....

Tình cờ đọc bài báo có câu hỏi "Bạn sẽ làm gì khi chỉ còn một ngày để sống?", chợt nhớ cái bữa mình nằm trên bàn mổ, nhìn cái màn hình trên đó đang "trực tiếp" cảnh mấy cái ống chui lòng vòng lên chỗ lồng ngực mình, nghe anh bác sĩ lâu lâu thông báo "Giờ anh kích cho nhịp tim lên cao để dò, em đừng sợ nhé". Giữa cái thình thịch của nhịp tim bị tác động bên ngoài, có cái thình thịch của suy nghĩ chạy xẹt qua đầu mình (dẫu có hơi mắc cười) rằng: "Rủi tim mình chịu không nổi sức ép, nó đứt cái độp, mình ngưng thở, thì sao?". Thiệt tình là không có một tí mảy may hối tiếc, kiểu "còn việc abc chưa làm", "còn ai đó chưa kịp yêu thương" v.v... Chỉ nghĩ, mình mà chết chắc nhà mình sẽ vắng vẻ lắm, bữa cơm chắc sẽ buồn, không còn ai nói nhảm... đại loại vậy.

Cho nên nếu ai đó hỏi mình sẽ làm gì khi chỉ còn một ngày để sống, sau này không biết mình có thay đổi suy nghĩ không, chứ bây giờ câu trả lời của mình là mình vẫn sống như hàng ngày đang sống (cho dù có vài bạn đồng nghiệp ở công ty cũ mình làm, luôn "quan ngại" rằng cuộc sống của mình chán bỏ bu!) :)

6.4.2016

Ngón tay chỉ trời đêm

Một hôm trên đường đi ngao du sơn thủy, thiền sư Xibachao cùng đám đệ tử dừng chân nghỉ lại tại một làng nọ.

Buổi tối, cơm nước xong xuôi, thầy trò ra sân ngắm hoa thưởng nguyệt và đàm đạo. Sau một hồi bàn luận các loại điển tích từ cổ chí kim, thiền sư ngữa mặt rồi chỉ tay lên trời và hỏi đám đệ tử: "Các ngươi có thấy gì kia không?"

Đứa đệ tử lanh lẹ nhất trong bọn nhanh nhảu trả lời: "Dạ, con thấy ngón tay của thầy ạ"

Thiền sư chau mày, lắc đầu.

Đám đệ tử còn lại thấy bạn mình trả lời đúng thế mà vẫn sai, bèn ngữa mặt lên trời, quan sát thật kỹ, suy nghĩ thật lâu. Đến lúc cổ đã vẹo, một đứa mặt mũi có vẻ tinh anh, mắt to lóng lánh, rụt rè đáp: "Con thấy bầu trời bao la rộng lớn với muôn vàn tinh tú đang tỏa sáng"

Thiền sư gật gù.

Đứa đệ tử khác thấy câu trả lời của bạn mình hợp ý sư phụ, liền nói thêm vào: "Con thấy giữa cái bao la của dải ngân hà, những vì sao trở nên nhỏ bé hơn"

Thiền sư gật gù, gật gù mấy cái liên tục, rồi bảo: "Phải, phải, chí phải. Hai con nói chí phải". Rồi ngài giảng dạy: "Phàm là người học chữ, có hiểu biết, các con phải biết nhìn xa trông rộng. Khi nhìn trời thì nên nhìn bầu trời rộng lớn trên cao chứ đừng nhìn vào ngón tay nhỏ bé ở gần. Những cái to lớn mắt thường mới trông thấy được, những thứ nhỏ bé nếu ở xa mắt người làm sao thấy"

Đám đệ tử lắng nghe như nuốt từng lời sư phụ dạy. Có đứa kỹ tính còn lấy sổ tay ra ghi lại để mai này sắc nước uống.

Một lát sau, đợi cho tiếng sột xoạt của bút máy ghi chép dứt hẳn, thiền sư lại hỏi: "Các ngươi có thấy thiếu gì không?"

Rút kinh nghiệm lần trước, trả lời quá nhanh nên sai quá sớm, đám đệ tử im lặng ra vẻ đang đầu tư suy nghĩ rất nghiêm túc. Mà quả thật, đám học trò của thiền sư Xibachao đã im lặng rất nghiêm túc, bởi có thể nghe cả âm thanh vọng ra từ tivi ngôi nhà 3 tầng bên cạnh.

Sau một hồi, thấy mất thời gian quá, một đệ tử bèn đánh bạo trả lời: "Thưa thầy, có phải thiếu trăng không ạ"

Thiền sư Xibachao gật đầu, cung cấp đáp án bằng chất giọng rất là thiền: "Phải. Bầu trời đêm nơi đây vắng trăng".

Đứa học trò vừa đưa ra câu trả lời thở phào hãnh diện vì hỏi đại mà đúng. Đám còn lại thở phào nhẹ nhỏm vì có đứa đã đáp đúng đáp án.

Nhưng rồi, không để cho đám học trò đủ thời gian tự sướng, dễ gây tự mãn, thiền sư hỏi tiếp liền: "Các ngươi có biết vì sao không?"

Rút kinh nghiệm từ câu hỏi mới rồi, trả lời quá lâu mất thời gian khiến mông cổ mỏi nhừ, đám đệ tử đưa mắt nhìn trời, nháy mắt nhìn nhau, đá lông nheo với anh huynh trưởng.

Cuối cùng đứa huynh trưởng từ đầu chí cuối mắc quạt muỗi cho thầy, không có thời gian đập muỗi cho mình, lấy hết can đảm, thưa: "Chúng con bộ não chứa toàn bột nhão, mong thầy khai sáng, chỉ giáo cho ạ"

Thiền sư gật gù: "Nghĩ rất phải". Rồi ngài đứng lên, hai tay chắp sau lưng, mặt không thôi ngữa lên trời, mắt không ngừng nhìn trời. Sau khi đi tới lui vài vòng, vừa đi vừa quan sát, ngài bỗng thôi bước, thôi không nhìn trời, chuyển sang nhìn đám đệ tử và nói bằng giọng thiền đã qua luyện âm: "Nhà cao tầng che mất trăng rồi, còn đâu"

Bài học 1 rút ra: Chuyện nhảm thì làm gì có bài học mà rút

Bài học 2 rút ra: Có những việc thấy vậy mà không phải vậy. Tùy vào người nghe/nhìn muốn vậy mà nó sẽ như vậy.

(Năm Ất Mùi, ngày Pi)

Suỵt, coi chừng con ruồi...

1. Kể nghe, bữa đi thị trường vùng Gò Vấp, đứng 8 chuyện trời trăng mây nước với chị chủ cửa hàng tạp hóa. Nhìn thấy trong tủ mát có mấy chai N., trà xanh ... độ, mới hỏi, chị à, gần đây chị bán mấy sản phẩm của THP có được không? Chỉ nói: Được chứ! Vẫn bán bình thường thôi. Tui nói: Ủa sao đâu đâu em cũng nghe người ta đòi tẩy chai quá trời luôn mà. Chỉ nói: Ối, người ta nói vậy thôi, chứ uống thì vẫn uống thôi, ăn thua mình bán uy tín à! Tui cười cười: Ô, vậy hả chị.

Cái rồi tui đi qua cửa hàng khác. Cũng hỏi câu y chang vậy. Anh chủ cửa hàng khác cũng trả lời tui y chang vậy.

Bạn tui giật giật tay tui hỏi: Tin hông mậy. Tui thì thào: Suỵt, biết đâu con ruồi nó chưa bay đến khu vực Gò Vấp.

2. Kể tiếp vụ này cho nghe. Hồi xưa có dạo tui ngồi gần hot-line. Có hôm bạn trực hot-line bận, tui trực giùm.

- Reng reng. Dạ, công ty ABC nghe ạ.
- Có phải công ty ABC có sữa tắm nhãn hiệu XYZ không? (giọng rất hung hăng)
- Dạ phải. Có chi không ạ? (Giọng rất chi là nhỏ nhẹ ;) )
- Cho tôi gặp giám đốc mau.
- Đây là đường dây nóng. Chị có việc chi có thể trình bày lại với tôi.
- Công ty lớn mà sao làm ăn lừa đảo vậy.
- Chị có thể vui lòng nói rõ sự việc không ạ?
- Tôi mua sữa tắm của công ty cô bán, tôi tắm giờ người tôi nổi mẩn đỏ khắp nơi. Cô phải bồi thường cho tôi ngay lập tức. Nếu không tôi sẽ thưa chuyện này lên báo.
(Trong bụng nói: Mời chị thưa! Ngoài miệng nói:) - Chị sử dụng sản phẩm bao lâu rồi ạ? Từ hôm mua đến giờ chị dùng được bao nhiêu lần?
- Cô hỏi nhiều quá đi. Không cần biết. Tôi chỉ muốn công ty bồi thường cho tôi. Tôi sẽ đưa chuyện này lên báo.
- Thế này vậy. Chị cho tôi xin địa chỉ, công ty sẽ cho người xuống kiểm tra lại sản phẩm, và đưa chị đi khám bệnh xem thế nào. Tạm thời chị vui lòng ngưng xài sản phẩm.
- Không cho gì cả. Tôi chỉ muốn công ty bồi thường ngay cho tôi, nếu không tôi sẽ thưa khắp các báo.
- (Trong bụng nói: Hù hoài vậy mẹ! Ngoài miệng nói:) - Chị cứ cho tôi địa chỉ đi ạ, sẽ có người có thẩm quyền xuống liên hệ làm việc với chị.
- Hừ. Xuống ngay cho tôi. Tôi không để yên đâu. Tôi sẽ đưa lên báo, thưa ra tòa!

Kết quả, sau khi đưa bả đi khám, bệnh viện da liễu kết luận: bả bị dị ứng do ăn hải sản!

9.3.2015

Gửi ông Noel

Chắc hẳn, giờ này, ông Nô-en đang rất bận
Bởi xung quanh mình, ai cũng ước nhiều điều
Mình, có lẽ, là đứa hư khó trị
Ước một điều, bao năm rồi, ổng hổng thèm cho :D

VÀ KHÔNG CHỈ THƯỢNG ĐẾ THIÊN VỊ PHỤ NỮ

Có vài ngày trong năm, đôi khi chẳng cần biết ngày ấy từ đâu ra, hoặc có ý nghĩa gì, người có tình vẫn tặng quà, chúc mừng, người được tình vui vẻ nhận quà, nhận tình, còn mấy ông bà marketing sính ngoại thì nhún vai, cho giống nước ngoài, kêu: "Hu khe", ý nói ai thèm quan tâm, miễn sao mấy người "sính lễ" (ý chỉ mấy người ưa chúc tụng nhân lễ lạc) nháo nhào chạy mua hàng, mua sản phẩm, cuối tháng doanh thu tăng, cuối năm được thưởng vượt chỉ tiêu là tụi tao tung hô mấy ngày lễ.

Mấy ông đòi bình đẳng giới phàn nàn: "Tại sao mấy bà có lễ còn chúng tui thì không? Nên nhớ chúng tui là 1 nửa còn lại của thế giới, ấy là chưa kể số liệu thống kê gần đây nhất ghi nhận tỷ lệ này hiện nay cứ 1 lẻ 0 trăm 14 (1.014) nam mới có 1 người nữ, nghĩa là tiềm năng tiêu thụ sản phẩm đến từ chúng tui nhiều hơn đến từ các bà. Hà cớ gì chúng tui không có các bà lại có?".

Lẽ dĩ nhiên các ông nói đúng... mỗi 1 điểm là tỷ lệ nam-nữ có thiên 1 tí ti về phía các ông. NHƯNG (mấy ông bà marketing thích nhấn mạnh chữ nhưng cho có vẻ quan trọng), ừ, nhưng, thử hỏi một ngày 24 giờ, mấy ông dành bao nhiêu tiếng để săm soi mái tóc, ngắm nghía bo-đì, chăm sóc từng cái móng tay, móng chân, sợi lông, con mắt... Chưa kể, thử hỏi có bao nhiêu quý ông vật vã, buồn bã vì dáng mình không chuẩn bằng dáng thằng kia, hay mấy ông sẽ nói "thấy cũng tệ mà thôi cũng kệ".

Trong khi đó, nghe mà sốc như con cóc, có đến 97% các bà không hài lòng với cơ thể của mình  (đó là nói cho nhẹ bớt chứ mấy bả nói, tui thấy tui quá mập, quá gầy, dáng tui quá xấu blah...blah....). Chưa hết, khi có 1 bà rón rén, rụt rè thú tội "Tui thấy dáng tui cũng ổn", thì lập tức có chục bà nhảy vô xĩa xói: "Hoy đi nha, cả đời tui chưa thấy ai tự cho là dáng mình ổn cả. Xạo cũng vừa phải thôi". Và cũng từng ấy bà chỉ cần nghe kể lại, đã nguýt hấy, trề môi kêu "Con đó tự tin thấy gớm, tướng thấy ớn mà kêu thấy ổn. Hứ"

Tin tui đi, tui nói có sách mách có chứng, không bịa xíu nào. Đây là kết quả nghiên cứu trên 300 phụ nữ đủ mọi kích cỡ (chiều cao, cân nặng) được tiến hành bởi một giáo sư tiến sĩ tâm lý. Còn một bà tiến sĩ khác, đã như Chu Du ngữa mặt lên trời, đúc kết một chân lý "Nếu ngày mai tỉnh dậy, chị em phụ nữ chợt nhận ra rằng họ yêu cơ thể họ biết bao, thì sẽ có cơ man các ngành công nghiệp, các ngành kinh doanh bị phá sản".

Thành ra, soi một cách cặn kẽ thì thật ra các bà mới là người tiêu thụ các thể loại sản phẩm nhiều hơn các ông gấp bội. Một ví dụ gần gũi cụ thể khác, trong khi các ông sợ sệt, không dám đụng đến son môi hay sơn móng tay thì các bà rất hiên ngang hùng dũng khoe chiến tích uống rượu và phì phèo thuốc lá cho cả thiên hạ biết không gì ngần ngại.

Đó, đó là lý do vì sao Thượng đế nặn ra phụ nữ, còn marketing đẻ ra ngày phụ nữ. Là để họ bán được hàng, và không rơi vào tình cảnh húp cháo chứ gì khác nữa. Cho nên, các anh nam cứ bình tĩnh chờ đó, thế nào cũng có ngày các anh được vinh danh. Bởi với marketing không gì là không thể. In marketing we TRUST! OK! Kakaka... (Một ngày không xa, 2 thương hiệu này sẽ nghĩ ra ngày cho các anh, bên cạnh ngày của cha được tung hô bởi thằng sản phẩm đối đầu. Biết đâu đó là ngày 1/12 chăng!)

20.10.2014

Chuyện con nít

Đứa nhỏ con của bạn mới biết đọc chữ nên ham đọc. Hễ gặp chữ là nó đọc. Đọc rồi hỏi. Có hôm đang ngừng ở đèn đỏ, nó đọc biển cổ động bên đường, rồi quay qua hỏi mình: "Dì ơi, đường tình dục là đường gì?". Mình ú ớ: "Ờ, ờ... đó là một loại đường". Nó gật gù, rồi hỏi tiếp: "Còn bao cao su là bao gì, vậy dì?". Mình ậm ừ: "Ờ, ờ... đó là một loại bao làm bằng cao su". Nó nói: "Con nghe cô giáo dạy nên hạn chế dùng bao ni-lông để bao vệ môi trường, mà sao ở đây người ta lại kêu phải nên dùng bao cao su. Vậy bao cao su là bao tốt cho môi trường hả dì?". Mình cắn môi: "Ờ..ờ"

(Hy vọng nó không về nói với ba mẹ nó dì H. nói dùng bao cao su tốt cho môi trường =))) )

09.06.2014

Người tốt việc tốt

Tui nói với bạn tui: "Từ ngày xảy ra vụ hôi bia bị lên án quá trời, gần đây thấy mấy vụ hôi của này nọ ngoài đường giảm đáng kế hả? Không biết là do dạo này báo chí tăng cường tích cực lăng xê mấy vụ nhặt của rơi, hay là do người ta bắt đầu tốt ra?


Bạn tui đáp một cách khẳng định: "Người ta bắt đầu tốt ra đó"

Tui nhìn nó lom lom: "Thiệt hả? Sao nói chắc lẻm vậy?"

Bạn gật đầu: "Thiệt mà. Chính mắt tao nhìn thấy một vụ, nóng hổi, báo chưa đăng, VOV giao thông chưa kịp kể"

Tui tò mò: "Vụ sao, vụ sao, kể nghe coi"

Rồi nó kể: "Hôm qua tao chạy trên đường, phía trước tao có ông kia, hổng biết ổng đi giao hàng hay sao mà ổng chở bịch trước bịch sau lỉnh kỉnh. Tao chạy sau ổng một đoạn, thế rồi đột nhiên 2,3 bịch đồ của ổng rơi lộp bộp xuống đường, hình như là ổng hổng hay nên ổng không dừng lại mà chạy tiếp. Lập tức có mấy người ở hai bên đường chạy ra, người thì gọi ổng "anh kia, anh kia", người nhặt đồ, rồi đuổi theo trả lại cho ổng"

Tui phấn khởi, kêu: "Hay quá, tốt quá, rồi sao nữa, có đuổi kịp ổng không, chắc là ổng vui mừng, xúc động lắm, vì không bị mất của"

Bạn tui thủng thẳng kể tiếp: "Mấy người kia đuổi theo kịp, họ kêu ổng dừng xe lại và trả đồ cho ổng. Ổng vừa nhận lại mấy cái bịch vừa nói, trời ơi, tui liệng rác mà lụm lại đưa tui chi vậy trời"

Tui trợn mắt, bạn tui ra dấu cho tui im lặng rồi tiếp tục: "Còn mấy người đuổi theo thì la, ai nói với ông tụi tui nhặt đồ giúp ông vậy? Ông ném rác bừa bãi ở khu dân cư, hôi thúi trước cửa nhà người ta, tụi tui chưa đánh ông là may, đưa trả ông lại mấy bịch rác để ông mang đi chỗ khác ném đó"

3.3.2014

Flap...Flap....

Có vài điều gần đây tui vẫn hay thắc mắc. Ví dụ như việc người ta xếp hàng để được uống ly cà phê Starbucks hay ăn cho được miếng McDonald (mặc dù hình ảnh người người rồng rắn lên mây đứng xếp hàng vì miếng ăn nó khiến tui nhớ đến thời tem phiếu, đứng xếp hàng để mua mấy trăm gờ ram thịt ít hơn mỡ, vài ba ký gạo vàng đầy bông lúa), và cảnh – có vẻ như – người ta cuồng lên vì trò chơi Flappy Bird. Nguyên nhân là sao vậy ta?

Chiều hôm qua, tui quyết định cài Flappy Bird. Tui muốn tìm hiểu xem thật sự thì điều gì khiến người ta rộn lên đến như vậy? Vì game hay (như Hay Day hay Candy Crush...) hay vì những trò truyền thông nhăng cuội?

Và tui nhận ra, sự thật game không có gì hấp dẫn, nếu không nói là hơi chán, nhưng nó lại khiến người ta, nói nghiện thì hơi quá, chúi đầu vào chơi. Nói thế nghe có vẻ mâu thuẫn và phức tạp hả? Hãy liên tưởng đến việc bạn ăn hột dưa, không có gì béo bổ, không có gì vui, không có gì đáng để bạn mong đợi sau khi ăn (ngoại trừ chị em phụ nữ mang nỗi lo nổi mụn) nhưng một khi bạn cắn hột đầu tiên, hột thứ hai... không hiểu sao, bạn cứ muốn tiếp tục thò tay bóc và nhằn hột kế tiếp...

Như tui đã nói, Flappy Bird không có gì hấp dẫn. Nếu so với Hay Day, Candy Crush – 2 games thu hút nhiều người chơi cho đến thời điểm hiện tại – Flappy Bird tầm thường về quy mô, đơn giản về giao diện, thua xa về tính tương tác... Nói chung là không bằng một góc.

Con chim – nhân vật chính và duy nhất – trong Flappy Bird xấu hoắc, được vẽ ở dạng 2D, điểm nối điểm. Mấy cái cột chướng ngại vật – đẹp hơn 1 chút – cũng chỉ dừng ở mức 2D  như con chim.

Nghe phong phanh có vài nguồn thông tin e ngại, chú lùn Mario sẽ kiện con chim xấu xí Flappy Bird. Tui đoán, Nintendo chắc không dư hơi mà làm, vì cái cột quả có giống những cái ống khói trong game Mario ăn nấm nhưng cũng chỉ có vậy thôi, nó chỉ đóng vai trò chướng ngại vật tĩnh không hơn không kém. Không hề có một sự kiện hay hành động, kiểu như đột ngột xuất hiện một cái nấm hay một cái cửa thoát như trong game Mario, nghĩa là không hề có một dòng lệnh điều khiển gì để mà gán cho tội “ăn cắp mã nguồn” (Tôi chợt nghĩ, có lẽ tác giả đã từng thích chơi Mario nên bị ảnh hưởng, kiểu như “Mario khơi nguồn cảm hứng” như người ta vẫn hay nói. Nếu tác giả thay mấy cây cột đó thành mấy cây dừa, chắc không ai có ý kiến, mà ngược lại, không chừng lại còn được khen “game mang đậm sắc thái dân tộc”).

Lại nói tiếp. Bên cạnh mấy cái cột, mây cụm mây, mấy ngôi sao... đứng im thin thít, đồ họa đơn giản (như mấy trò chơi trên máy thời mono 286), game còn – nói sao nhỉ – à, dễ gây nhàm chán: không động não, không chiến lược, không chiêu trò... (Tôi tiếp tục nghĩ theo suy nghĩ của một lập trình viên, nếu “mổ” mã nguồn ra chắc không có gì đột phá hay phức tạp).

Câu này nói nãy giờ, nhưng nay nói lại, phải nói là game đơn giản đến cực kỳ.

Không tùy chỉnh, không nút thoát hay ngừng game, không nút điều chỉnh âm thanh hay tắt tiếng (chưa kể âm thanh lại cũng chỉ là âm thanh mono), không tùy chọn mức độ chơi, không có điểm khác biệt giữa các vòng chơi (kiểu như qua vòng cao hơn, độ phức tạp tăng lên, nhiều chướng ngại vật hơn...). Con chim chỉ có một mạng sống, hoặc là vượt được chướng ngại vật và bay tiếp (và tăng hạng), hoặc là đâm đầu xuống đất hay húc vào chướng ngại vật, chết và chơi lại từ đầu. Người chơi chỉ có 1 nhiệm vụ duy nhất, nhịp ngón tay, nhanh chậm tùy khe hở.

Thế thì điểm thu hút người chơi của con chim xấu xí này ở đâu? Tui chịu vì tui không thấy nó thu hút (cái này cũng kiểu như tui thấy mấy người bạn tui chụp hình - phong cảnh hoặc cá nhân -  xấu hoắc ấy vậy mà có cả đám bạn nhảy vô khen đẹp quá, làm tui hoang mang quá đỗi).

Nhưng tui đoán, tất cả có thể chỉ ở sự ngẫu nhiên kết hợp với tính háo thắng của người chơi. Những khe hở xuất hiện ngẫu nhiên, ít theo quy luật, đang là đà dưới thấp bất chợt vọt lên cao, đang ngang hàng bất chợt tụt xuống thấp hay lên cao. Thêm nữa, không giống với những trò khác (có thể có nhiều mạng, hoặc cấp độ), người chơi chỉ có 1 mạng, thua là phải chơi lại từ đầu. Và làm lại từ đầu đúng nghĩa từ đầu, nghĩa là những cái khe hở chướng ngại vật lại đổi mới và không lặp lại. Tính háo thắng khiến người ta muốn đạt điểm cao, nên lại chơi cho bằng được.

Đó cũng chính là điểm làm cho trò chơi... dễ bị chán, vì người chơi cứ phải quay về con số 0, lặp lại việc nhịp tay và biết chắc không có gì ngạc nhiên chờ đợi mình phía trước.

Tui cũng đoán thêm một điều nữa, những ồn ào nhốn nháo những ngày gần đây, cũng như những chuyện xảy ra trước đó, không loại trừ luôn là từ và do đội ngũ truyền thông mà nên.

Đây là hình ảnh trên máy tui:


Lúc tui mới tải trò chơi về...

Lúc tui chờ ăn cơm...

Và lúc tui vừa coi phim American Beauty trên HBO vừa nhịp nhịp tay...

11.02.2014

Đâu phải cái gì rơi người ta cũng giựt!

Bạn chép miệng: Dạo này đạo đức và nhân cách xuống cấp phát sợ. Bây giờ không còn chuyện nhặt được của rơi mang trả người bị mất nữa mà là giựt của rơi mặc kệ người làm rớt.

Tôi kêu: Làm gì mà bi quan đến vậy. Vụ cướp bia chỉ là 1 trường hợp cá biệt thôi mà.

Bạn nói: Không dám, thử gõ chữ "hôi của" trên google mà xem. Vài giây ra cả triệu kết quả.

Tôi nói: Tại đám đông chỉ chú ý đến tin xấu, chứ nhiều việc tốt báo đăng mà đâu ai để ý.

Bạn hất hàm: Ví dụ?

Tôi đáp: Này nhé, tháng 8 năm nay có 1 chiếc xe tải vấp ổ gà lật ngang trên đường vào giờ cao điểm, toàn bộ hàng hóa rơi ra ngoài, nhưng không hề xảy ra việc hôi của hay cướp của, mà trái lại, hiện trường được người dân giữ nguyên cho đến khi công an đến chụp hình đo đạc giải quyết.

Bạn gật gù: "Ồ, hay quá. Vụ này lẽ ra phải nhân điển hình"

Tôi nhướn mày: "Đấy thấy chưa. Đã bảo mà, còn nhiều người tốt lắm, mà báo đăng đâu ai thèm để ý"

Bạn hỏi tiếp: "Tò mò thôi, thế xe tải ấy chở gì?"

Tôi: "Chở rác"

10.12.2013

Nói về cái sự ghét!

Người khác hay khuyên tui (và khuyên nhau) đã là người thì sống phải có chính kiến, yêu ghét phân minh. Tui thấy lời khuyên này hay, quá hay nữa là đằng khác... Nhưng mà từ cái hay của lời khuyên đến cái hay của hành động nó cách nhau xa. Nhiều khi phải tốn mấy cuốc xe ôm, mấy lần xe buýt, mấy chuyến máy bay, mấy chai keo 520... cố lắm may ra mới khớp được hành động và lời nói với nhau. Việc này cũng không có chi lạ, bởi trong đời thường, lời nói hiếm khi nào đi đôi với việc làm. Không tin, gác chân lên trán mà nghĩ xem!

Một ví dụ nho nhỏ mà tui để ý thấy là mỗi lần, khi tôi nói tôi thích điều gì đó hay thích ai đó (tui chỉ muốn nói đến những thứ thích nghiêm túc và hợp lý), thì hầu như trong phần lớn trường hợp hiếm ai hỏi lại tôi vì sao. Đặc biệt, không ai thèm xúi hay cản tui "thôi bỏ đi đừng thích". Ngược lại, mọi người thường gật gù, tán đồng không phê bình, phê phán, phê linh tinh...

Thế mà... hễ tui nói tui không thích (hay ghét) ai hoặc điều gì (tui chỉ đề cập đến những thứ ghét một cách chính đáng), thì lập tức một rừng người tư vấn lẫn truy vấn "vì sao ghét?". Dĩ nhiên là sau câu hỏi đó, tui phải vận dụng mọi lý lẽ, tốn mấy "em eo (ml)" nước bọt để giải thích, để phân bua, để bảo vệ ý kiến của mình...

Rồi nữa, tiếp theo sau câu hỏi lý do, theo tôi thấy, việc này không chỉ vi phạm nghiêm trọng và mâu thuẫn cực kỳ với lời khuyên “yêu ghét phân minh”, mà còn làm tui ức chế nữa là, có hàng tỉ tỉ người (ờ, đó là tui nói phóng phóng lên vậy) - nghe tui giải thích có, chưa nghe tui giải thích có, không cần nghe tui giải thích cũng có luôn - lập tức khuyên tui: “Thôi bỏ đi đừng ghét. Ghét làm chi người ấy / chuyện ấy cho nặng lòng”. Có người còn một cách từ bi hỉ mũi – ý quên – hỉ xả mà rằng: “Thôi hãy tập thứ tha. Bỏ qua tất cả. Đừng mang chán ghét vào lòng”.

Lạ không? Theo tui là quá lạ. Quá mâu thuẫn. Quá vô lý. Tui là tui cho rằng, trong vũ trụ, để vạn vật tồn tại thì âm dương phải trung hòa. Còn con người ta phàm muốn cân bằng thì phải có yêu có ghét. Ai đó đáng bị ghét, xứng đáng được ghét... thế mà khi không lại kêu thôi đừng, thử hỏi cảm xúc có bị dồn nén, và ức chế không? Tui là tui thấy con người mà chỉ có yêu không có ghét coi như lệch lạc về mặt cảm xúc (ặc ặc...)

Nói chứ, nói nghiêm túc, hôm trước một vài bạn có bàn về bản chất thật sự của con người trong một status của tôi trên FB. Tôi nghĩ, và cũng có nói, con người sinh ra là trung tính. Sự yêu ghét phát sinh do tác động của môi trường và hoàn cảnh. Yêu và ghét là cảm xúc chính đáng của một con người. Người ta nên kiểm soát cảm xúc tiêu cực chứ đừng loại bỏ.

5.12.2013

Nhúc Nhích Chân

Sáng nay mình ngồi ở quán cà phê. Bên cạnh có 2 anh sơ mi, cra-vát đang nói chuyện với nhau. Quán vắng, nên thỉnh thoảng những lúc lên giọng, vài câu của 2 anh, không mời mà nó cũng lọt vào tai mình.

Anh sơ mi trơn nói khá nhiều, kiểu dạy dỗ. Anh sơ mi sọc nói chậm rãi, kiểu giải thích.

Một khoảnh khắc - có lẽ - cao trào, mình nghe anh áo sơ mi trơn, nói với anh sơ mi sọc: "Muốn tiến xa thì phải nhúc nhích chân".

Rất bài bản.

Mình ngồi, không làm gì cả, chỉ chờ em phục vụ mang bánh mì đến, nên nghĩ thầm: "Nhúc nhích chân mà trúng ngay đống sình (thật ra mình muốn nói đống shit) thì cũng chẳng đi được đến đâu".

13.08.2013

Con phô mai

Lúc nãy mình đứng mua bánh mì. Một bác đứng bên cạnh khều mình hỏi: Cháu gái, con phô mai là con gì, cháu có biết không?

- Khô nai hả bác? - Mình hỏi lại cho rõ

- Không, phô mai. Đây nè (bác chỉ vô bảng), bác thấy người ta ghi: "Bánh mì ba-con-phô-mai". Không biết  con phô mai là con gì.

(Ảnh không mang tính minh họa :) - Bánh mì ngũ cốc, da bánh xù xì như da cóc) 

(Nói chứ, vụ "ba con phô mai" là có thiệt :DD , nhưng câu chuyện là tôi bịa, vì đọc cái chữ "ba con phô mai" tôi không sao nhịn cười)

Món quán nào cũng có :D