Hai cách ứng xử

1. Sáng hôm qua tôi đứng trong thang máy. Trước mặt tôi là 2 đứa bé tầm 10, 11 tuổi và mẹ của chúng. Tôi xuống tầng trệt, còn 3 mẹ con xuống tầng hầm. Giờ cao điểm buổi sáng thang máy đông người. Hai đứa bé đùa giỡn xô đẩy.

Thang đến tầng trệt. Hai đứa bé cùng bà mẹ đứng choán hết lối ra và cũng không hề có động thái nép vào cho người phía sau bước ra khỏi thang. Tôi chạm vai 2 đứa bé (vì chúng đứng ngay trước mặt tôi), nhỏ nhẹ bảo: “Hai đứa cho cô ra”. 2 đứa bé lẫn bà mẹ vẫn không nhúc nhích. Tôi đẩy nhẹ vai 2 đứa bé, giọng nói có phần lớn hơn: “Hai đứa nép vào cho cô ra”. Vẫn không có gì thay đổi, kể cả bà mẹ. Lần thứ 3, tôi vẹt hai đứa bé ra hai bên, động tác kiên quyết, giọng đanh lại: “Hai đứa xích qua một bên cho người phía sau ra cái coi”. Đến lúc này, bà mẹ mới nép sang một bên và lên tiếng hét 2 đứa con: “Hai đứa nép vào xem nào”.

Thú thật là trong lúc bước ra đường, tôi hơi bực mình và lầm bầm trong bụng: “Thiệt là mẹ nào con nấy, thiếu giáo dục, vô ý thức và bất lịch sự” và bỗng dưng... thấy ghét hai đứa bé.

2. Buổi tối, tôi đi vào phòng vệ sinh công cộng ở một khách sạn. Các phòng đều báo bận. Tôi đứng bên ngoài chờ. Đâu khoảng trên dưới 1 phút, thì cửa căn phòng cuối cùng mở ra. 1 cậu bé chừng 7-8 tuổi ló đầu ra nhìn tôi, rồi bước ra, giọng rụt rè, rối rít nói: “Con xin lỗi cô, con xin lỗi cô. Con không để ý nên vô lộn toillet nữ”. Nhìn cách cậu bé lúng túng, tôi muốn phì cười, nhưng cố nén, dùng giọng “dụ” con nít, trấn an cậu bé: “Không sao, không sao con. Mình không nhìn kỹ nên vô nhầm phòng thôi không sao cả. Lần sau mình chú ý bảng ký hiệu kỹ hơn, mình vô đúng phòng liền. Đúng không?”. Thằng bé gật đầu, rụt rè cười, rồi có lẽ là mắc cỡ nên co giò bỏ chạy.

Tôi đứng nhìn theo nó, bỗng nhiên nhớ đến 2 đứa bé hồi sáng, thấy có cảm tình với thằng bé này hơn. Rõ ràng việc cậu bé vô nhầm phòng không ảnh hưởng xíu nào đến “hòa bình thế giới”, kể cả nếu cậu bé có bước ra rồi bỏ đi không xin lỗi có lẽ tôi cũng chẳng lấy thế làm phiền. Tình thiệt là khi nghe cậu bé xin lỗi, tôi có hơi bất ngờ. Tự nhiên thấy mắc cười khi nhớ về cái khoảnh khắc lúng túng của cậu bé (và tôi). Và đoán chắc là gia đình cậu bé đã dạy con cái kỹ lưỡng thái độ và ý thức nơi công cộng.

P/s: Viết đến đây, chợt nghĩ vui, nếu lúc đó không phải đứa trẻ mà là một người đàn ông bước ra, chắc hẳn tôi sẽ không thấy mắc cười, lúc ấy chắc hoặc là nhìn lom lom như gặp “sinh vật lạ”, hoặc là sẽ kêu: “biến thái” :D

Thanh âm ngày Tết

Tôi nằm nướng trên chiếc giường cạnh cửa sổ. Trời se lạnh lại là ngày Tết nên có thể vô tư tự thưởng cho mình một giấc ngủ nướng. Sáng mùng 1, con hẻm thật yên tĩnh, không cả tiếng xe lẫn tiếng người cười nói, chỉ có tiếng của bầy chim sẻ đang ríu rít giữa mấy tán cây.

Nằm suy nghĩ vu vơ, tôi tự đặt cho mình câu đố vui “hãy gọi tên những âm thanh đặc trưng của ngày Tết”. Rồi tự đùa bằng câu trả lời, một cách cố tình mang đầy tính bài bản và tiêu chuẩn số đông: “tiếng trống lân”, “tiếng pháo nổ” theo đúng phong cách hoài cổ.

Bâng khuâng, tôi tự hỏi mình, “Ừ thật ra thì có bao nhiêu âm thanh khiến ta nhớ về ngày Tết?”

Tôi hình dung đến âm thanh của Tết nơi khu chợ gần nhà. Những ngày giáp Tết, không hiểu sao, cũng từng ấy cư dân ngày ngày vẫn đi chợ, mà sao tôi có cảm giác nó đông đúc hơn ngày thường. Tiếng người mua bán cũng náo nhiệt hơn. Dường như ai cũng cố nói, cũng cố rao hàng to hơn. Bên cạnh những tiếng chào mời mua rau cá ngày nào cũng nghe, khoảng 23 tháng chạp, chợ vang vang thêm tiếng rao “Cò bay ngựa chạy đưa ông Táo về trời”. Và khi nghe dọc theo từ đầu ngõ cho đến cuối chợ câu rao hàng có vần điệu vui vui: “Lì xì là lèo xèo, lì xì cho cu Tí, cu Tèo” của anh bán bao lì xì, là tôi biết Tết đã cận kề lắm rồi. Lúc đó cũng là lúc tiếng trống lân vang lên rộn ràng hơn bao giờ hết.

Thật ra, tiếng trống lân đã bắt đầu râm ran từ sau Tết dương lịch kìa. Ở một góc công viên gần nhà, nơi đội lân đặt mấy thanh cọc sắt để luyện điệu múa Mai Hoa Thung phức tạp, hàng ngày tôi vẫn nghe tiếng trống lân dồn dã. Hoặc là những buổi sáng, buổi trưa chạy ngoài đường nghe tiếng trống lân tùng cheng tùng dinh phát ra từ chiếc xe ba gác bán ông lân, ông địa chạy phía trước, tôi nghe mình lẩm bẩm “Lại sắp đến Tết nữa rồi”.

Tôi nhận ra “sắp đến Tết nữa rồi” còn nhờ vào những bản nhạc Xuân người ta mở loa vang dọc suốt con đường tôi đi làm, ngang qua những shop quần áo thời trang. Những bản nhạc Tây, Ta, Tàu, Xưa, Nay...  có lẽ được mở hết cỡ volume choảng nhau chan chát giữa các shop cạnh nhau. Những bài hát, có bài buồn, có bài vui, có bài nhắc nhớ đến tiếng pháo đì đùng của mấy chục năm xưa.

Mà ừ, tôi cũng muốn “điểm danh” tiếng pháo trong âm thanh của những ngày Tết, mặc dù nó chỉ còn là ký ức mà những người ở tuổi tôi hay nhắc đến, hay nhớ về. Có thể do đó là âm thanh đặc trưng ngày Tết gắn với một thời tuổi thơ khó quên. Tôi nhớ tiếng nổ đì đùng từng gióng một của pháo Bình Đà, tiếng nổ giòn tan thành tràng của pháo Chiến Thắng. Đêm cuối năm nghe tiếng pháo nổ vang khắp nơi không cần xem đồng hồ cũng biết là đã đến giao thừa.

... Tôi nằm lắng nghe sự tĩnh lặng của buổi sáng ngày mùng 1 Tết. Tôi quyết định thêm cái yên tĩnh này vào danh sách những âm thanh ngày Tết. Với tôi vô thanh cũng là một loại âm thanh vậy!

(Mùng 1 Tết Bính Thân)