Nhân Chuyện Cô Hoa Hậu, Lan Man Về Chuyện Đọc Sách

Hôm rồi lên mạng, đọc báo thấy nhà nhà, người người cười chê cô hoa hậu Kỳ Duyên việc cô thú nhận "không đọc hết 1 cuốn sách", nghĩ nghĩ, chẳng lẽ giờ việc đọc sách phát triển tốt đến vậy sao.

Nhớ có lần trong lớp học ngoại ngữ với mấy bạn Việt Nam ở nước ngoài, hôm đấy đến buổi thảo luận về 1 quyển sách vừa đọc. Cả lớp lao xao đề nghị cô đổi chủ đề, bởi đã lâu rồi không ai đọc sách. Cô ngạc nhiên, thế á, thế á, quyển sách mỏng, ngắn thôi cũng được. Các bạn cười rộ, không cô ơi, lâu rồi, từ khi đi làm đến giờ bọn em đã không đọc sách. Mình ngồi cười cười, bảo hay là để em làm chủ đề này cho, em vừa đọc xong quyển "Xa Ngoài Kia Nơi Loài Tôm Hát" khá là hay ấy. Cô (đang ở Pháp) bảo tên nghe lạ, sách dày không, bao nhiêu trang. Mình bảo cũng không để ý số trang, sách dày, có lẽ tầm 400-500 trang thôi. Cô và cả lớp lại "eo eo, dày thế á, dày thế thì không đọc nổi đâu. Sách dăm trang đã không đọc nổi rồi, sách dày thế eo eo". Mình nhớ, quyển này mình đọc đâu chừng dăm ngày là xong.

Một lần khác, trong dịch, mình bị kẹt lại ở C. Buồn, mình đăng ký khóa ngoại ngữ ở 1 trường đại học, lớp toàn người nước ngoài. Lần đấy thảo luận về những hoạt động khi rảnh rỗi. Mình nói, thời gian rỗi, mình đọc sách, xem phim hoặc nghe nhạc (nghe nhạc thì không cần rảnh, mình có thể vừa làm việc, hoặc vừa đọc sách, lướt mạng vừa nghe). Cô giáo và các bạn cùng lớp kiểu ngạc nhiên lắm "ô, giờ bạn vẫn giữ thói quen đọc sách à?". Mình kiểu ngạc nhiên ngược "ô, thế các bạn không đọc sách à?".

Giờ mình đã thôi không còn thắc mắc kiểu "sao người ta có thể không đọc sách ta?". Có một dạo, mình thậm chí còn cực đoan "sao người ta có thể đọc được thể loại sách này nhỉ?". Giờ có nghe đứa bạn, chị bạn, thằng bạn... đi cùng hay ngồi kế bên thò đầu nhìn vào quyển sách mình đang đọc bảo: "Giờ nhóc/nhỏ/mày vẫn còn đọc sách hay quá, chị/anh/tao đã lâu rồi không rớ đến 1 quyển sách", mình cũng không vặn vẹo kiểu: "Ủa, sao lại không đọc sách" như ngày xưa, mà chỉ cười cười "dạ, đọc riết quen".

Mà thiệt, mình đọc riết rồi quen, hôm nào không đọc gì, lại thấy thiếu thiếu. Mặc dù có những ngày, ngay từ 4-5g sáng, mình đã phải thức dậy, rồi cả ngày chạy từ tỉnh này qua tỉnh kia làm việc, về đến nhà/khách sạn tắm rửa, đặt lưng lên giường đã quá nửa đêm. Ngay cả mở mắt thôi cũng là việc cực kỳ., đừng nói đến việc mở mắt để đọc, dẫu là 1 trang sách. (Thế nên mình tranh thủ, sách mình chép khắp, trong điện thoại, ipad, kindle... chờ tàu, chờ xe, chờ máy bay, chờ khách hàng... rảnh lúc nào mình đọc lúc đó). Bây giờ mình hiểu, đối với những người đi làm, những người bận bịu việc gia đình con cái, cầm 1 quyển sách, đọc 1 vài trang là chuyện xa xỉ, được là đáng quý. 

Quay trở lại chuyện cô hoa hậu. Giả sử cô ấy là người bình thường, có lẽ việc không đọc sách cũng là chuyện bình thường như bạn cùng lớp của mình ở mấy châu lục, như anh bạn, chị bạn, đứa bạn đã lâu không hề đụng đến sách. Cá nhân mình nghĩ, chuyện không đụng đến sách cũng không phải là chuyện lớn lao chi cả. Đã qua rồi cái thuở, chỉ có đọc sách mới có kiến thức, thông tin, hiểu biết. Giờ người ta có thể trang bị kiến thức, cập nhật thông tin, làm mới hiểu biết từ hằng hà sa số nguồn, dĩ nhiên sách là 1 trong những nguồn đó. Đọc sách thì tốt, không đọc (hết 1 quyển) sách cũng không phải là chuyện gì ghê gớm cả. Cái cốt lõi là duy trì thói quen "đọc". Đọc sách mà kiểu mấy vị phụ huynh "ném đá văng nước bọt" vì cô giáo đã cho học sinh đọc quyển "Một thoáng ta rực rỡ ở nhân gian" thì thôi xin đừng đọc sách. Đó là một quyển sách, mà theo mình, có những đoạn có cách hành văn "rất đẹp"!

Chuyện Nhỏ Xung Quanh

Buổi sáng, đi làm, chạy sau xe một anh shipper Lalamove. Thùng hàng anh chở phía yên sau, được cố định bằng mấy vòng băng keo, sau một hồi chạy qua mấy gờ giảm tốc, đã bắt đầu lỏng lẻo, nghiêng lệch. Định tăng ga, chạy lên báo ảnh, để ảnh biết mà ngừng xe lại cột, kẻo rớt hàng hóa, vừa nguy hiểm cho người chạy phía sau, vừa rủi đổ vỡ hàng lại phải đền, nhiều khi chở hàng chẳng được bao nhiêu tiền. Vừa dợm nghĩ vậy thôi, thì phía sau, 1 anh Grab chạy ngang qua. Không biết nói gì đấy, chắc là kêu anh Lalamove ngừng lại, vì thấy 2 người tấp xe vô lề. Nhìn qua kính chiếu hậu, thì thấy anh này lúi húi cột đồ giùm anh kia. 

Nhớ ngày trước có 1 bạn nhân viên, thỉnh thoảng buổi chiều trước giờ tan làm, bạn lại loay hoay tìm bịch nylon và vài sợi dây. Một lần, nhân trong tủ có sẵn vài bịch nylon, mới đưa bạn và hỏi ‘em cần bịch lớn hay nhỏ, lấy bịch mới hay cũ?’. Bạn đáp ‘Bich nào cũng được, chị. Em chỉ để hờ trong cốp xe thôi’. Rồi như thấy nét mặt mình lộ vẻ ngac nhiên, bạn giải thích thêm ‘Bữa nọ em đi ngoài đường, thấy chị kia làm rớt con cá, thấy chỉ loay hoay vì không có đồ để đựng cả buổi, tội nghiệp. Có lần em cũng gặp tình huống như vậy, nên thông cảm. Nhiều khi chỉ cần 1 sợi dây, 1 cái bịch nylon thôi mà không có. Có hôm em thấy có người làm rớt mớ rau, bịch gạo, không có đồ đựng, họ bỏ luôn, thấy phí, tội. Nên em cứ mang theo bịch nylon hờ vậy, dọc đường ai cần thì cho. Em cũng cho hoài đó chị’

Đi ngoài đường thấy cảnh người này giúp đỡ người kia vô tư lự như vậy hoài. Có lần xe hư dọc đường. Đang đẩy bộ thì có 1 em trai không quen biết, ở phía sau chạy lên bên cạnh kêu ‘chị ơi, chị lên xe đi, em đẩy cho chị 1 đoạn đến chỗ sửa xe’. Rồi hiền khô, lắc đầu ‘không có gì đâu chị ơi’, khi được cảm ơn.

Bạn nói ‘Mày gặp toàn người tốt, chuyện tốt xung quanh hé’. Thật ra không phải lúc nào cũng gặp chuyện tốt hay người tốt không đâu. Ngày thường, cũng gặp nhiều người gây bực mình, nhiều cảnh chỉ muốn chửi thề. Có điều những chuyện khó chịu đó không đáng để trong lòng. Lúc đấy, giận quá thì buông một tiếng đ.m rồi thôi. Bởi mình cũng có gặp lại người đó nữa đâu, mà nếu có gặp thì cũng là 1 thời điểm khác, 1 hoàn cảnh không liên quan khác mất rồi. Đôi khi nghĩ, người ta nuôi làm chi sự tức giận đối với những chuyện đã xảy ra rồi, giờ đã thành quá khứ. Cứ nhớ những chuyện tốt nhỏ nhỏ xảy ra hàng ngày này thôi là ‘buông bỏ’ chứ gì nữa!

Thanks God it's Friday!

Lũ chúng ta, bán mình cho tư bản
Dành cả tuổi thanh xuân đeo đuổi giấc mơ
Mỗi tuần trôi trong quay cuồng hối hả
Ngẩng mặt lên không kịp thấy mặt trời 

Ngày quấy quá buổi cơm trưa nguội lạnh
Đêm thức cùng với mộng mị deadline

Đôi lúc cũng muốn làm theo mấy bà tư tưởng học
Buông bỏ rồi, thở không khí cũng no
Hay học theo mấy ông shark tank suốt ngày ra rả
"Work life balance" tìm muốn rớt con ngươi

Những kẻ xuất phát từ vạch đích nói gì nghe cũng đúng
Chỉ tiếc,
Ở hành tinh này
khoảng cách từ mơ đến thực tiễn hơi xa 

Thì thôi, cứ huyễn hoặc mình bằng giấc mơ tỷ phú
Mỗi cuối tuần ngữa mặt cảm ơn trời
"Thanks God it's Friday"

Lan Man Chuyện Đi Grab

Thỉnh thoảng mệt, hoặc làm biếng chạy xa, hoặc không biết đường.... tôi lại book Grab để đi. Ngày trước, có anh xe ôm đậu trước nhà. Đi đâu hoặc cần giao nhận hàng gì là tìm ảnh. Có khi đến công ty rồi mới nhớ ra để quên đồ dùng ở nhà, cũng gọi ảnh mang lên. Vài lần cần đi công chuyện gấp, mà anh xe ôm đang bận chở khách ở tận đâu đâu, nên gọi Grab. Lâu dần quen, bắt Grab vừa nhanh, vừa tiện, lại vừa khỏi ấm ức vụ "quen mặt đắt hàng" "đi gần vậy mà ổng quất cái giá trên trời", nên "quên" luôn anh xe ôm. 

Đi Grab có nhiều điều thú vị. Có hôm book trúng 1 chị, vừa chạy Grab vừa đi bỏ mối hàng. Suốt đoạn đường dài, chỉ huyên thuyên suốt về việc kinh doanh của gia đình. Nhờ vậy mà biết có vài quán mì, quán lẩu trong thành phố, người ta mua gia vị nước súp pha chế sẵn, về đổ thêm nước nấu lên, bỏ thêm xương, nêm nếm lại thành nước lèo rồi bán ào ào. Hoặc vừa rồi chân bị trật, không chạy xe được nên đặt Grab đi làm. Anh Grab hỏi thăm rồi kêu đi khám chỗ này, mua thuốc chỗ kia, đừng làm cái nọ... ai đi ngang nghe lỏm chắc tưởng quen biết thân tình. Lần khác đi với 1 anh, dân bốc vác chợ Cầu Muối. Ảnh khoe chạy xe ôm hơn 40 năm, chạy từ hồi 17-18 tuổi, đi giao nhận hàng cho mấy bạn hàng ở chợ. Để dành tiền mua được căn nhà nhỏ nhỏ cho ba má. "Căn nhà của tui nhỏ xíu à, mà tui thấy miễn sao mình không trộm cướp lừa đảo, tiền mình kiếm được từ những cuốc xe ôm như vầy cũng cực, cũng đổ mồ hôi... không có gì phải xấu hổ, tui nói thiệt tình". Khen ảnh "Sao anh giỏi vậy!", rồi ngẫm nghĩ thấy ảnh giỏi thiệt, mình đi làm mấy chục năm mà nhà-xe chẳng có món nào, lâu lâu còn ngữa tay xin tiền cha mẹ.

Đi Grab đầy những ngạc nhiên. Cùng 1 điểm xuất phát tới cùng 1 điểm đích, mà mỗi lần đi là lại biết thêm từ chỗ này đến chỗ kia có thể đi theo 1 hướng khác, 1 con đường khác. Như lần, đi làm bên phía Bình Thạnh. Có hôm được chở đi theo hướng Phạm Văn Đồng, có hôm đi tuốt qua Phú Nhuận, có hôm chạy ngang sân bay, có hôm về qua quận 1. Leo lên xe, em Grab hỏi: "Chị biết đường đi không?". Đáp "Không, chị giao phó đường đi cho em đó". Rồi ẻm chở đi, dọc đường còn dặn dò "Chị nhớ đường chưa, lần sau chị đi đường này... đường này... sẽ không sợ kẹt xe". Hôm gần Giáng Sinh, anh Grab nói: "Tối nay cho em đi ngắm nhà thờ", rồi chở về qua ngõ Tân Định. Hôm gần Tết, em Grab kêu: "Mình về qua Quận 1 coi thiên hạ check-in sống ảo" rồi chở 1 vòng Phạm Ngọc Thạch, nhà văn hóa Thanh Niên. 

Nói chung, đi Grab có đủ thứ chuyện, có thể kể dài dài không sợ hết cái để đăng...

Về Chuyện Đọc

1. Tôi có cô bạn hay review sách. Mỗi khi đọc xong một quyển sách nào đó, cô thường viết một bài dài, đôi khi là nhận xét về nội dung, đôi khi là cảm nhận về tính cách nhân vật, cũng có khi là những mẩu chuyện liên quan đến nội dung sách... Thi thoảng có vài bạn vào comment, đại khái "Để em/tôi mua về đọc". "Chị/bạn đang đọc quyển sách gì, giới thiệu em/tôi đọc với". 

Tôi thường tự mình chọn sách, có thể dựa theo tên tác giả (quen), có thể dựa trên nội dung khi tôi đọc lướt vài trang (bởi nên tôi rất ghét những bìa sách bọc kín mít trong bao), chứ ít khi (đôi khi cũng có vài ngoại lệ) mua sách theo review của người khác. Tôi nghĩ (đây chỉ là quan điểm và thói quen riêng thôi) việc đọc mang tính cảm thụ cá nhân, mỗi người sẽ có cảm xúc và mức độ lĩnh hội về quyển sách không giống nhau. Thêm nữa, việc đọc review trước sẽ làm mất đi tính tươi mới, trong trẻo khi đọc một điều mới, cảm nhận cá nhân, một cách vô thức, cũng bị ảnh hưởng, và vô tình làm mất đi niềm vui, niềm hứng khởi đọc sách, lâu dần, vô hình trung cá tính, suy nghĩ riêng của mình bị chi phối bởi người khác. Nếu có đọc review, tôi thường đọc sau khi đã đọc xong quyển sách. Việc này cho tôi cơ hội xem lại cách đánh giá của mình, lật lại những điểm mình bỏ sót, hoặc biết thêm một cách nhìn khác... Mỗi một quyển sách sẽ thấm thấu vào mỗi người mỗi kiểu riêng. Mỗi một thời điểm, cảm nhận về quyển sách cũng có thể khác nhau. 

2. Vài hôm trước, nhỏ em gửi cho tôi một bài viết của nhà văn Trang Hạ, nội dung xoay quanh chuyện đọc. Trong bài viết của mình, nhà văn kể, do rất bận, không có thời gian để đọc sách, nên cô thuê một sinh viên đọc sách hộ (từ dùng của nhà văn). Mỗi tháng 5 triệu để đọc 5 quyển sách. Nhiêm vụ (tôi nhấn mạnh điểm này) của bạn sinh viên này "chỉ là đọc sách hộ và nói cho [nhà văn] biết, cuốn sách đấy nói về cái gì" (trích nguyên văn). Sau 2 tháng, bạn sinh viên bỏ việc, còn cô nhà văn thì hoàn toàn không hài lòng với kết quả công việc bạn sinh viên đã thực hiện. Vì theo cô, bạn sinh viên đã không trả thỏa đáng cho các câu hỏi của cô như, quyển sách này dành cho ai?, có những quyển nào tương tự quyển này không? quyển này khác với các quyển sách cùng chủ đề ở những điểm nào?  những gì đề cập trong sách có áp dụng được ở VN không, vì sao? tác giả có bao nhiêu quyển sách rồi? vì sao tác giả chọn chủ đề này? phương pháp nghiên cứu của tác giả đúng hay sai? v.v và v.v 

Tôi có cái tật đọc sách "dắt dây", nghĩa là khi đọc 1 quyển sách nào mới, tôi thường (tìm) đọc tiếp vài quyển cùng thể loại, chủ đề; hoặc cùng tác giả; hoặc sau này có sự trợ giúp của internet, tôi tìm đọc thêm những quyển sách, tìm hiểu sâu thêm thông tin của những vấn đề tôi thấy thú vị, thấy mới mẻ được tác giả viết/nhắc trong sách. Thậm chí có thể tìm cả phim để xem (và ngược lại). Cho nên, thường mỗi khi đọc, tôi (luôn biết là) không phải sẽ chỉ dừng ở 1 quyển sách. Cho nên, thỉnh thoảng khi tôi đọc "ngôn tình" hay truyện "tình cảm sến sẩm" vài bạn cười trêu tôi "mấy quyển đấy có (giá trị) gì đâu mà đọc", tôi chỉ cười. Tôi biết thêm được nhiều điển tích khá hay hoặc những cách lý giải một quan niệm hoặc một thành ngữ bằng chiết tự khá thú vị. 

Quay trở lại câu chuyện của nhà văn Trang Hạ và bạn sinh viên. Có thể bạn sinh viên chưa có kinh nghiệm nên đã nhanh nhảu nhận 1 công việc với bản mô tả (công việc) mập mờ, không rõ ràng. Nếu nhiệm vụ - gói gọn trong 1 câu - mà nhà văn nói, được hiểu đơn giản và ngay thẳng, lời nói thế nào hiểu thế đấy, thì câu “cuốn sách nói về cái gì” đồng nghĩa với “nội dung quyển sách là gì”, khi đó công việc của bạn sinh viên là tóm tắt lại những gì được viết trong sách. Không nhất thiết bạn sinh viên phải viết 20 trang, hoặc 2000 từ, có thể chỉ cần 1 trang hoặc 500 từ mà đầy đủ nội dung là coi như hoàn thành nhiệm vụ. Nhưng nếu (từ nhưng này bao giờ cũng rất nguy hiểm), ai đó hiểu theo kiểu “ý tại ngôn ngoại” (keke) thì "Nói cho biết" nó cũng “mênh mông trên bao la” lắm, cụ thể nhà văn cần biết điều gì, biết đến đâu, phạm vi ra sao. Biết về nội dung, biết về tác giả, biết về thủ thuật, biết về những thứ liên quan... Để trả lời cho mỗi cái "biết" này, cách đọc cũng khác nhau. Ví dụ chỉ với yêu cầu “nói cho biết về tác giả quyển sách” thôi, bạn sinh viên không phải chỉ làm mỗi việc viết xuống tên tác giả và lời giới thiệu về tác giả (thường được in trong bìa 2 quyển sách, hoặc trong lời nói đầu) mà còn phải tìm đọc thêm trên mạng và cung cấp cho nhà văn những thông tin về tiểu sử, bằng cấp, các quyển sách tác giả này đã viết (thường) thuộc chủ đề gì, tác giả đã được giải gì v.v…. Công việc nghiên cứu (research) và thu thập dữ liệu thứ cấp (secondary data) này, chiếu theo “ý tại ngôn ngoại” là công việc không công, không được trả tiền, vì nó đã nằm trong tiền công đọc 1 quyển sách (nhấn mạnh cụm từ này). Đấy là tôi mới chỉ lấy ví dụ 1 yêu cầu nghe qua tưởng đơn giản của nhà văn thôi mà đã như thế rồi, chứ tôi chưa nhắc đến những câu hỏi mà nhà văn “quay” em sinh viên. Chẳng hạn, với câu hỏi “quyển này khác với các quyển sách cùng chủ đề ở những điểm nào?” thì rõ ràng để biết được những điểm khác biệt, em sinh viên không chỉ ngừng lại ở việc đọc 1 quyển sách mà nhà văn giao, mà còn phải tự bỏ tiền ra mua hoặc mượn hoặc tìm đọc để biết những quyển sách khác viết gì, rồi so sánh và rút ra điểm giống nhau, khác nhau, điểm nổi trội của từng quyển sách. Và những việc thêm vào này – một lần nữa – không được trả tiền và tính công, 1 cách bia bọt thì nhà văn đã "được bia kèm lạc". Cho nên nhà văn nói “chỉ mỗi đọc 1 quyển sách” rồi thế này thế kia quả là khéo biết "đùa" em sinh viên!

Thí Sinh Ngủ Quên hay Lương Tâm Nhà Giáo Ngủ Quên?

1. Bạn kể, hồi nó thi đại học, môn cuối đuối quá, nó vừa gục đầu xuống bàn 1 xíu thôi là giám thị đã đến gõ gõ lên bàn hỏi thăm tình hình sức khỏe, rồi kêu nó ráng làm bài, đừng để điểm liệt.

Sự việc em học sinh ở Cà Mau ngủ quên đến hết giờ thi, là thêm một ví dụ về thái độ vô cảm, thói quen trốn tránh trách nhiệm của một số nhà giáo hiện nay.

Không phủ nhận lỗi của em học sinh trong việc ngủ quên và không hoàn thành bài thi. Tôi đoán, với tư duy của một học sinh giỏi, sau vụ việc này, có lẽ em cũng đã rút ra được bài học kinh nghiệm cho riêng mình khi chuẩn bị cũng như cách xử lý bài thi trong những kỳ thi trong tương lai.

Tôi thích cách em xử trí trước những ồn ào từ báo chí. Thái độ dám nhận lỗi, không biện bạch, không mong chờ 1 suất đặc cách mà chấp nhận hiện thực, sẵn sàng cho kỳ thi lại của em đáng khen và trân trọng hơn rất nhiều so với cách viện dẫn quy chế coi thi để chứng minh mình đã tuân thủ các quy định đối với cán bộ coi thi.

Đúng là 2 giám thị coi thi đã làm đúng trách nhiệm của một nhân viên gác thi, nhưng chưa đủ trách nhiệm của một nhà giáo. Thái độ cứng nhắc thực hiện quy định 1, quy định 2, quy định 3.... (như cách thầy hiệu trưởng dùng biện hộ) đó giống một robot vô cảm thực hiện các công việc được lập trình sẵn hơn là của một con người, có cảm xúc được đào tạo và trang bị tri thức để thực hiện công việc giáo dục.

Lẽ ra khi phát hiện thí sinh nằm (ngủ) gục trên bàn, việc cần làm là giám thị phải đến tìm hiểu xem chuyện gì đang xảy ra với em ấy. Thí sinh bị ngất? Thí sinh ngủ gục? Thí sinh đang quay bài? Còn nếu sợ trách nhiệm quá và để "bảo đảm an toàn cho sự nghiệp gác thi" của mình, giám thị có thể áp dụng hướng dẫn về tình huống bất thường, đẩy nguy cơ cho trưởng điểm thi "nếu có tình huống bất thường phải báo cáo ngay cho Trưởng Điểm thi giải quyết". Không thiếu cách!

 

Cho nên, khi nhìn lại cách giải quyết, thái độ và hành động của giám thị và của thầy hiệu trưởng, điều đọng lại là 2 từ "thiếu tâm"

2. Viết đến đây thì chợt nhớ, gần đây, thấy trường hợp các nhà giáo "thiếu tâm" hơi bị nhiều, bèn đi tìm hiểu xem cụ thể để làm một nhà giáo thì phải cần có những gì. Đọc được trong Luật Giáo Dục thấy bảo...

Nhà giáo phải có những tiêu chuẩn sau đây:

a) Phẩm chất, đạo đức, tư tưởng tốt;

b) Đạt trình độ chuẩn được đào tạo về chuyên môn, nghiệp vụ;

c) Đủ sức khỏe theo yêu cầu nghề nghiệp;

d) Lý lịch bản thân rõ ràng.

Nhà giáo có những nhiệm vụ sau đây:

1. Giáo dục, giảng dạy theo mục tiêu, nguyên lý giáo dục, thực hiện đầy đủ và có chất lượng chương trình giáo dục;

2. Gương mẫu thực hiện nghĩa vụ công dân, các quy định của pháp luật và điều lệ nhà trường;

3. Giữ gìn phẩm chất, uy tín, danh dự của nhà giáo; tôn trọng nhân cách của người học, đối xử công bằng với người học, bảo vệ các quyền, lợi ích chính đáng của người học;

4. Không ngừng học tập, rèn luyện để nâng cao phẩm chất đạo đức, trình độ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ, đổi mới phương pháp giảng dạy, nêu gương tốt cho người học;

Đọc xong, bèn kêu "Hèn gì!"!

Vẩn Vơ Về Những Cái Mới

Trên đường đi làm, tôi thường ngang qua một cái công viên. Nhiều năm trước, khuôn viên công viên cây cối um tùm. Mặc dù đầy mảng xanh mát mẻ, nhưng lại ít ai vào. Công viên, không treo bảng, nhưng được nhiều người biết đến như là chốn an toàn của hút chích và mại dâm.

Mới gần đây người ta cải tạo lại công viên. Một số cây cổ thụ bị bứng đi. Mặt cỏ được đào xới lên và lát gạch. Dạo đội thi công bắt đầu đào đất, chặt cây, cư dân mạng lẫn ngoài đời phê phán quá trời. Nào là phá mất mảng xanh, nào là công viên trên thế giới đầy cây xanh, công viên ở đây toàn bê tông, nào là phá mất điểm vui chơi (cho dù ai cũng biết chẳng ai vào công viên vui chơi, ngoại trừ mấy con nghiện) v.v...

Từ ngày cải tạo xong, buổi sáng, trưa, chiều, tối từng nhóm trẻ, già, sồn sồn tập thể dục, đi bộ, chơi cầu lông, thiếu niên chơi ván trượt, trẻ em lướt patin. Mấy nhóm thanh niên ngồi ôm đàn guitar hát hò. Vài cặp yêu nhau ngồi châu đầu tâm tình, trò chuyện... Thỉnh thoảng vào cuối tuần, hoặc dịp lễ lạc, hội hè gì đó, chính quyền tổ chức sân khấu biểu diễn ca nhạc, văn nghệ, múa lân... Mới đây, ở một góc nhỏ công viên, người ta cho thấy xây thêm phòng đọc sách. Công viên giờ về đúng nghĩa của công viên. Tệ nạn cũng không còn chỗ dung túng.

Tuần rồi, khi đứng chụp hình trên cầu Thủ Thiêm 2, tôi chợt nhớ đến câu chuyện về hàng cây cổ thụ trên đường Tôn Đức Thắng mấy năm về trước. Mới đây thôi, trên fb, nhiều người còn đặt 2 tấm hình - hình chiếc cầu mới và hình hàng cây cổ thụ trước đây - cạnh nhau. 

Tôi len lỏi giữa dòng xe nườm nượp, nhộn nhịp ở 2 đầu cầu. Ngang qua công viên bến Bạch Đằng, thấy người dân ngồi hóng gió, đi bộ thể dục... Vẩn vơ nghĩ, muốn phát triển, đổi mới, đi lên, đôi khi (hay bao giờ cũng thế?) cũng cần có những hy sinh, cần thiết có sự chia tay (hay bỏ đi) những điều đã cũ. Cuộc sống cũng cần có những thay đổi. Ký ức, kỷ niệm từ đấy mà sinh ra.

Nói thế, chứ hôm trước ở Đà Lạt, vẫn nhớ những hàng thông và cái không khí thoáng đãng ngày xưa!

Ai Trả Giá Cho Những Thông Tin Sai Sự Thật?

Hôm kia báo TN lên hẳn 1 bài để ông chủ quán có món cà phê Phượng Hoàng Lửa giá 249.000/ly đang bị ném đá trên mạng xã hội, giải thích (hay minh oan cũng được) nguyên liệu, phương pháp và thời gian để pha chế món cà phê trứ danh, bài báo kèm hẳn một clip quay cảnh ông đang pha chế những ly cà phê “có một không hai” này. 

Bỏ qua khía cạnh, đây là một bài PR xử lý khủng hoảng truyền thông của ông chủ quán (chắc cũng tốn vài chục triệu) thì thấy rõ, để chuẩn bị món cà phê này đòi hỏi ít nhiều công phu và một công thức trộn các loại nguyên liệu tinh tế “Nguyên liệu chế biến món này gồm một số loại cà phê nguyên chất được rang thành nhiều mẻ trộn lẫn với nhau sau đó xay thành bột và pha chế. Ngoài ra còn có trứng gà ta, đường và 5 loại rượu ngoại khác nhau.

Thời gian chế biến ra ly cà phê Phượng Hoàng Lửa mất từ 30 phút trở lên tùy theo combo khách hàng chọn. Giá combo từ 100.000 đồng đến 249.000 đồng, giá càng cao (phụ thuộc khách chọn gia vị là loại rượu nào) thì thời gian càng lâu tương ứng.”

Nếu chỉ nhìn vào giá tiền cho một ly cà phê tiêu chuẩn để nhận xét thì 249 ngàn quả là quá cao. Tuy nhiên, nếu nhìn vào cách pha chế độc đáo, nguyên liệu đắt tiền “5 loại rượu ngoại khác nhau” thì cái giá 249 ngàn là “đáng giá đồng tiền” như ý kiến của 1 vài vị khách đã từng đến uống ở quán lên tiếng. Còn nếu như áp dụng công thức tính giá thành cho một sản phẩm, ngoài chi phí nhân công, quản lý, nguyên liệu… còn bao gồm cả giá trị thương hiệu, giá trị của sự khác biệt v.v… thì không thể nói 249 ngàn đó là cao. Có thể ví von vui rằng, không dân chơi hàng hiệu nào lại chê đôi dép lê “lẹt quẹt” hiệu Michael Kors là đắt cắt cổ khi đặt bên cạnh giá của đôi dép tổ ong "thần thánh". Hay mấy vị khách ưa ngồi đồng mỗi ngày ở Starbuck sẽ không đi so sánh giá của ly cà phê sữa quán vĩa hè với ly cà phê capuchino hay latte pha máy và gào lên mình đã bị lột hết tiền.

Một nửa sự thật…

Gần đây, mạng rồi báo liên tục đưa những tin về thực khách tố quán này quá nọ, bêu riếu, kêu ca vài quán bình dân có cách hành xử kém văn hóa, dọa đánh, chặt chém khách với những món ăn có giá trên trời. Tuy nhiên, phần lớn các bài đăng chỉ kể lại một nửa câu chuyện.

Ví dụ câu chuyện “du khách tố chủ quán bánh ướt lòng gà Đà Lạt đánh trưởng đoàn”, khi đoàn bỏ đi vì phải chờ thức ăn lâu thì chủ quán và một vài nhân viên tại đây có những hành động đánh đập, hành hung, mắng chửi. Hóa ra toàn bộ câu chuyện là trước đó 1 ngày, đoàn có ghé ăn tại quán và hẹn hôm sau quay lại. Chủ quán có dặn nên đặt trước, vì số lượng người trong đoàn đông, sẽ không đáp ứng kịp nếu không báo trước. Nhưng đoàn đã không đặt trước, nhưng đòi được phục vụ trước. Trong khi quán đang đổ bánh phục vụ thì đùng đùng bỏ đi. 

Hay một câu chuyện khác khá gần đây là vụ “cá viên chiên giá 500K”. Nếu chỉ dừng lại ở chuyện món ăn vặt, bình dân, mà giá đến 500 ngàn, thì đúng là phi lý. Nhưng câu chuyện không phải chỉ có một nửa như vậy. Sự thật, 500 ngàn là tổng tiền cho 20 que, mỗi que 25 ngàn và nhấn mạnh thêm, đây là giá tại trung tâm Q1, tại phố đi bộ, nơi mà giá của mọi thứ đều đắt hơn bình thường, nhưng được chấp nhận.

Vì đâu 1 nửa sự thật lại quyền lực đến vậy...

Sự bùng nổ của mạng xã hội kèm theo thị hiếu "mì ăn liền", đã tạo đất sống cho những  câu chuyện giật gân. Báo chí dưới áp lực cần phải thu hút nhiều độc giả, cũng dần dần tự dễ dãi với nội dung bài đăng, chạy theo những tin hot, câu like rẻ tiền, hoặc đăng bài không qua kiểm chứng... vô hình trung tạo nên cái gọi là "quyền lực mạng". Từ đó dẫn đến việc các facebooker, các tiktoker tự phong mình thành những "vị thần công lý", hễ điều gì bất ý là quay clip, đăng fb, tiktok... Bây giờ người ta không còn hất mặt lên trời hỏi nhau "mày biết tao là ai không", hay "tao sẽ thưa mày ra tòa/ra công an" mà giờ người ta dọa nhau "tao sẽ (quay clip) đưa mày lên mạng". Các phóng viên lướt mạng cứ thế mà copy và share lại mà không cần để ý đến hệ lụy, thậm chí phá sản, sau những tin thiếu nhiều phần sự thật đó. Họa chăng các "thần công lý" facebooker, tiktoker chỉ kéo bài xuống, báo chí đăng vài dòng xin lỗi nhét trong góc kẹt nếu bị phản ứng. Chẳng ai thèm quan tâm đến những chủ quán ăn, chủ shop bị nêu tên phải chật vật đi đính chính (đăng báo cũng tốn bộn tiền), phải vật vã xây dựng lại tên tuổi, thương hiệu... vì một cái tin trời ơi đất hỡi, tai bay họa gió không phải từ trên trời rơi xuống mà do đám đông "anh hùng bàn phím". 

Phải chăng chính vì chẳng ai quan tâm, đặc biệt là cũng chưa từng ai bị xử phạt, và mức phạt quá nhẹ chỉ từ 10 triệu đến 20 triệu đối với hành vi "Cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân" (Điều 101 Nghị định 15/2020/NĐ-CP)?

Mấy Ai Quẳng Được Gánh Lo

Tôi thường đi làm ngang qua đường NTMK. Ở góc ngã tư giao nhau giữa đường NTMK và đường NKKN, dẫu sáng hoặc trưa chiều, tôi hay thấy một anh bán vé số khiếm thị đứng đấy. Tôi chú ý vì lần nào ngang qua, tôi cũng bắt gặp một gương mặt vui vẻ, tươi cười, không vương chút muộn phiền lo nghĩ. Có hôm, không biết anh nghĩ gì đấy, có lẽ là vui, tôi thấy anh cười một mình. Đôi khi tôi tự hỏi, phải chăng vì không nhìn thấy những việc xảy ra xung quanh, nên không vướng bận điều gì, đã khiến tâm hồn anh thanh thản? Hay phải chăng cuộc sống của anh vốn dĩ nhẹ nhàng?

Vài người bạn bảo tôi rằng hãy nhìn cuộc đời đơn giản hơn, đừng suy nghĩ nhiều, hãy cứ sống vô tư rồi mọi thứ sẽ vô vi. Có người bảo cố gắng luyện cho tâm hồn trong trẻo.

Tôi cười. Chợt nghĩ đến thời ấu thơ, hồn nhiên sống mà không vương chút bận lòng, mai sau ta như thế nào, con đường nào ta sẽ đi. Ngày ấy có phải luyện, có phải tập gì đâu mà tâm hồn vẫn trong trẻo đấy thôi. Chẳng qua khi con người ta lớn lên, một cách tự nhiên, ta phải tự lo lắng, tự chịu trách nhiệm nhiều hơn về cuộc đời của chính ta. Việc tự đối mặt với nhiều thứ hơn, va chạm với xung quanh, vô hình trung hình thành nên thói quen suy nghĩ , dần làm mất đi sự vô tư mà ai cũng muốn giữ lại.

Tự hỏi, khi ta cố ép mình vào một quy chuẩn hay vào một sự cố gắng nào đấy, thì ta có còn tự tại con người ta hay là ta đã chật vật trong một khuôn mẫu nào đó rồi?

01.04

Sài Gòn Còn Đó Những Điều Dễ Thương

Sáng xe tôi đang bon bon chạy ngon lành ngoài đường lớn, thì đột ngột bị tắt máy khi vừa vào hầm 1 đoạn ngắn. Phía sau là dòng xe đông đúc đang đổ dốc cứ như chực chờ đâm vào mình. Phia trước đường dài tít mù không thấy ánh nắng mặt trời. Tặc lưỡi, rồi tôi nhảy xuống đẩy xe. Trong lòng tự nhủ, kệ, đẩy tới đâu hay tới đó. Vừa đẩy được 1 đoạn ngắn, thì có 1 em trai từ phía sau chạy lên và dừng lại ngay phía trước. Đợi tôi đẩy xe đến gần em hỏi: “Xe chị bị tắt máy hả? Chị lên xe đi em đẩy chị qua hầm”.

Đẩy xe trên đường bằng phẳng cũng đủ mệt, huống chi là đường dốc dài, ấy thế mà em trai ấy đã vui vẻ đẩy xe tôi đi gần hơn 500 mét. Ra khỏi hầm, tôi có phần áy náy, nên vội vàng nói: “Cảm ơn em rất nhiều. Đến đây được rồi. Chị sẽ đẩy tiếp tìm chỗ sửa xe”. Em ấy lắc đầu: “Xung quanh đây không ai sửa xe đâu chị. Em đẩy chị đến đầu đường, rồi chị đưa xe lên lề, em chạy đi tìm người sửa xe cho chị”. Cũng may, đến đầu đường thì chúng tôi gặp được một chỗ sửa xe. Em hỏi han rồi dặn người sửa xe cẩn thận. Tôi cảm ơn, hỏi tên em, em chỉ cười: “Đâu có chi đâu chị ơi. Em đi nhen”. Rồi chạy đi. 

Hôm đấy là một ngày thách thức đối với tôi. Chỗ sửa xe không có phụ tùng để thay, nên tôi đành phải gọi trạm cứu hộ 24/7. Nhờ vậy, tôi mới cảm thêm nhiều điều dễ thương từ những người không quen. Trong lúc lót dép ngồi bên vĩa hè chờ nhân viên cứu hộ đi mua phụ tùng về thay cho xe, cứ 1 chốc lát, lại có người dừng xe lại hỏi thăm: “Xe bị sao vậy em? Có cần tôi/chị/anh đẩy phụ đến chỗ sửa xe không?”. Có anh chạy qua rồi còn quành xe lại hỏi: “Xe bị hư gì vậy em? Có cần tôi gọi người sửa xe giùm không?”

Rồi khi trời mưa xuống, chị bán bánh ống lá dứa gần đấy, gọi lớn ngoắt tôi: “Em em, để xe đó, vô đứng dưới dù của chị cho đỡ ướt nè”

Vậy đó. Sài Gòn có lường gạt, lọc lừa. Nhưng Sài Gòn còn có những điều khác nữa, những điều tốt đẹp và đầy mến thương đáng để yêu và trân trọng.

23.03.2022

Cách Ly hay Cách 1 Ly

Bữa giờ nghe mấy bạn xung quanh thắc mắc "ủa, sao cách ly xong rồi mà lại lây ra bên ngoài?". Ấy là nhân có mấy ca Omicron đang nhân lên trong cộng đồng. Có đứa quay sang hỏi tôi: "ê, lần mày về, mày cách ly có giống vậy không?". Hỏi lạ, bởi tôi có biết họ cách ly ra sao đâu để mà nói giống với không.

Cách ly là chuyện thâm cung bí sử. Ví dụ như, tôi có 2 đứa bạn vừa về gần đây, đứa từ châu Âu, mới thấy trên fb hình nó đón năm mới với bạn bè bên kia, đùng 1 cái vài ngày sau thấy nó uốn éo tạo dáng ở quán cà phê với bạn bè VN. Đứa từ Mỹ, mới thấy nó nhờ bạn gửi thức ăn vô khách sạn nơi nó đang cách ly ở Đà Nẵng, vì thức ăn nó ăn không được, chưa đến chục ngày sau đã thấy nó khoe đang đi xem đất ở Đà Lạt. Ờ, thì 2 chỗ giống nhau chữ Đà đó mà!

Hồi tôi về, có mấy chị, mấy em trong nhóm "lập group đi chung cho vui" rủ rê tôi "hủy khách sạn đi em, đi cách ly tập trung với mấy chị vui lắm". Tôi đọc review mấy đợt bay về, lẫn cả đợt tôi về, thấy cách ly tập trung có vẻ vui, bởi không thấy phần cách ly, chỉ thấy phần tập trung. Đại khái, 1 phòng vài mét vuông, tập trung 6-8 người. Ai muốn đeo khẩu trang thì đeo, ai không muốn thì không đeo, mà phần nhiều là không muốn. Đại khái, bên nữ thì tập trung thành nhóm chuyện trò, bên nam thì tập trung thành nhóm nhậu. Bên nam ngồi cách nhau 1 ly rượu, bên nữ cách nhau 1 ly trà. Tôi vốn nhát gan lại ưa 1 mình, nên đợt đó tôi chọn cách ly khách sạn. Về nhà, tôi tự "nhốt mình" thêm 1 tuần nữa. Đứa ở châu Âu, đứa ở Mỹ và mấy đứa ở VN kêu: "Cách ly mấy ngày là đủ rồi, cách ly thêm làm chi, buồn chán chết đi được". Ừ thà mình buồn chán, còn hơn lây bệnh cho người khác ăn năn đến chết đi được. 

Đó là chuyện cách ly của người từ nước ngoài (hoặc gọi 1 cách kỳ thị máy móc, người từ vùng dịch về). Mở ngoặc, nhớ hôm về, ra y tế phường khai báo, đọc trong tờ khai có mục đánh dấu vào ô "người từ vùng dịch", "người không từ vùng dịch", mới cắc cớ hỏi em y tá phường "em, em, giờ nước nào hay chỗ nào là không có dịch em hè". Em y tá lè lưỡi "dạ cái này là mẫu cũ đó chị". Đóng ngoặc.

Giờ kể sang chuyện cách ly của người F1, F0.

Chẳng là một hôm đẹp trời, em nhân viên gọi điện thoại báo: "Chị ơi, Má em dính rồi, giờ phường chuẩn bị đưa đi cách ly. Em đang ở chỗ y tế phường, em với mấy đứa còn lại test 1 vạch".

Ngày mốt, lẽ ra em ấy có chuyến công tác HN, nhưng tôi đã kêu bạn khác đi thay. Buổi tối, tôi gọi điện thoại hỏi thăm tình hình Má em và mấy đứa trong gia đình em, rồi nhân tiện báo cho em ấy biết kế hoạch công tác có thay đổi. 

Em ấy giãy nãy "Em bình thường mà chị. Ở phường đâu có dặn hay bắt em phải cách ly. Họ nói sinh hoạt bình thường. Em hỏi hãng máy bay, họ cũng nói là vẫn bay bình thường được".

Tôi đổ "quạu", "Chị nói em ở yên trong nhà không được đi đâu thì em ở yên trong nhà. Em đang là người có nguy cơ cao. 3 ngày sau test nhanh lại lần nữa cho chị, âm tính thì tính tiếp. Còn phường và hãng máy bay là những người vô trách nhiệm"

Hôm sau, em ấy báo "cháu em bị rồi chị, nhưng mà em không sao, em vẫn 1 vạch. Em nói em đi HN được mà". Mấy câu sau ẻm nói giọng hí hửng lắm.

Tôi "lạnh lùng" "mai hoặc mốt em test lại cho chị. Và ở yên trong nhà"

Hôm kế tiếp, buổi sáng ẻm nói hơi mệt mệt, người hơi rã rượi "chắc do con bé đêm qua sốt, quấy khóc, em ngủ không được nên thế". Tôi kêu em ấy test. Kết quả dương tính. Rồi lần lượt mấy đứa trong nhà em ấy bị. Nhưng mấy đứa đó bị nhẹ, như người khỏe mạnh bình thường, có đứa chỉ ho khúc khắc, có đứa đau họng, mất mùi. Riêng em ấy bị tương đối nặng hơn, đủ mọi triệu chứng, ho rũ rượi đau hết cả ngực, mất vị, mất mùi, đau họng như muốn xé, thở khó tuy SpO2 có giảm, nhưng chưa tụt xuống đến mức báo động. 

Một nhà F0 tự chăm nhau, không một ai bên phường ghé mắt vào.

Ẻm nhắn cho tôi: "May quá em nghe lời chị, chứ đinh ninh bay được mà đi rồi bị vậy thì không biết thế nào". Tôi nói: "Ừ. Tụi đó là một lũ vô trách nhiệm". 

F0 giờ như "ngọa hổ tàng long", nguyên nhân và lý do vì đâu thì tự hiểu không cần nói thêm.

Còn vì sao mấy đứa trong nhà em nhân viên bị nhẹ, ẻm bị nặng hơn là 1 câu chuyện dài khác mà lý do có thể túm gọn là ẻm không có 1 miếng kháng thể nào, trong khi mấy đứa kia có ít. 

Linh Tinh (4)

Bạn nhắn, hôm nay có bão tuyết. Rồi gửi cho mấy tấm hình đo độ dày của tuyết, đâu khoảng 50-60cm. Quào!

Đọc báo mạng, thấy đăng ảnh (kèm clip) ông Thủ Hiến Ontario lái xe đi vòng thành phố để chở/hỗ trợ những người đang bị kẹt ngoài đường (về nhà). Bên cạnh một số rất ít comments ủng hộ, hoặc khen ngợi hành động của ông, phần lớn là comments chỉ trích việc ông không đeo khẩu trang khi chụp hình, việc ông vừa lái xe vừa vẫy tay chào người quay phim trong clip.... hoặc chê bai "PR thái quá" v.v... 

Nghĩ vu vơ, đại loại, nhiều khi ai đó có tâm làm việc tốt, nhưng nếu đã bị ghét rồi thì cho dẫu việc tốt kia cao như núi, cũng bị xem như hạt bụi. Rồi lại tự hỏi, người ta đọc gì và thấy gì ở mỗi mẫu tin trên báo?

(Ảnh ngày tuyết rơi nặng hạt trên đại lộ Balsam của William Kurelek, năm 1972)

Buồn-Vui Công Việc

Ngồi chờ đến phiên làm việc, gõ được 1 bài kha khá dài bằng điện thoại. Rồi, vô tình trượt tay, đụng nhầm phím gì không biết, mất sạch. Lắc điện thoại để undo cũng không được. Bấm mấy thứ khác để undo cũng không xong. Coi như công cốc. Lười lục lại ý, lười gõ lại. Đành thôi.

Tuần rồi gặp một cô khách hàng người Nhật. Mấy em nhân viên kêu: "Lần đầu tiên em gặp một người Nhật bất lịch sự, thiếu văn hóa đến vậy". Cố gắng động viên mấy ẻm: "Có lẽ cổ bị căng thẳng vì dự án nên có thái độ như vậy. Thôi mình cố gắng làm cho tốt công việc". Tụi nhỏ: "Dạ, dạ, mà bả điên quá chịu không nổi chị ơi". Mình cũng cảm thấy khó chịu với thái độ của cô khách hàng này, cũng lần đầu tiên gặp một khách hàng nói chung, khách Nhật nói riêng, thô lỗ, cục cằn như vậy, nghĩ nghĩ, chắc tâm thần cổ bất ổn. Công việc chạy gấp mà đưa yêu cầu không rõ ràng, thiếu trước, thiếu sau. Mấy đứa nhỏ kiểm tra thấy sai kêu trời hoài. Yêu cầu làm A, đến lúc vô việc thì đòi làm B. Gửi mail viết toàn chữ in, như hét vào mặt người đọc. Mà rồi cuối cùng cũng xong dự án. Đối tác của cô khách hàng rất hài lòng. Cổ quay qua khen lấy khen để, nào là wonderful, nào là excellent, nào là "Tôi học được nhiều điều từ cách làm việc của you". Rồi còn hẹn lần sau sẽ tiếp tục cộng tác. Tụi nhỏ hú hét ầm ầm: "Trời, hẹn lần sau nữa hả trời. Tụi em đốt phong long vái bả chục vái". Mình nói: "Lần sau nếu cổ có quay lại thì tùy tụi em. Tụi em có toàn quyền nhận hay từ chối dự án. Dĩ nhiên, tiền mình cũng cần, nhưng với những khách hàng không biết tôn trọng đối tác thì mình có quyền từ chối. Thứ nhất, tụi em ức chế, công việc không suôn sẻ, kết quả không tốt, vừa mất tiền bạc, mất thời gian, mất hình ảnh công ty, vậy thì không nhận thì nên. Thứ nhì, nếu chỉ vì 1 dự án, mà phải bỏ quá nhiều thời gian, quá nhiều nhân sự, chi phí tính ra còn hơn doanh thu dự án, hơn nữa chỉ để đi sửa những lỗi sai của khách hàng thì chi bằng dùng thời gian đó, nhân sự đó để đi tìm khách hàng khác tính ra sẽ tốt hơn".

Hôm nay ngồi gõ post này, thì chợt nhớ đến đoạn đối thoại giữa Quỳnh Nga và công chúa Bích Vân trong vở Bên Câu Dệt Lụa: "Bán buôn cũng có hàng trăm hàng ngàn mặt khách, nên cũng tùy theo cách ăn nết ở của khách mà chiều, cũng như nước ở biển khơi sông lớn thì rộng, mà vào lạch vào mương thì phải hẹp chứ"

Cây Nơi Đô Thị

Hôm trước xem một bộ phim (quên mất tên) trên Netflix, trong đó có chi tiết nhân vật nam chính đi vào rừng chặt cây thông về nhà trưng Giáng Sinh. Khi đi nam chính đeo theo 1 cái túi, trong đó có 2 cây non. Nữ chính thấy và thắc mắc. Nam chính giải thích, phong tục nơi anh sống, khi chặt 1 cây (bất kỳ) xuống, người ta sẽ trồng lại 2 cây con khác. Nhớ có lần xem phỏng vấn ông Thái tử Charles của nước Anh, ổng nói, mỗi năm vào ngày Sinh Nhật của hoàng tử George, ổng lại trồng một cái cây. Chỗ ông Thái tử đứng và chỗ nhân vật chính trong phim chặt thông, đất mênh mông, rừng và vườn mà!

Nhân nói về cây, mấy hôm trước, đọc thấy dân mạng lao nhao khóc than, HÀNG cây (nhấn mạnh chữ hàng) ở đường Nguyễn Bỉnh Khiêm bị chặt. Mới ủa ủa, chỗ đó đâu có mở rộng hay xây metro, mê cung gì đâu mà chặt hết cây ta? Bán tín, bán nghi, 1 buổi chiều đi làm về, tranh thủ ra sớm, thay vì chạy đường thẳng, thì chạy đường vòng ra mé đó xem sao. Thấy có 3 cái lỗ mất cây thôi, còn hàng cây vẫn còn. Và 3 cái cây bị chặt đó là do bộ rễ bị hư rồi. Bởi, trước giờ không có ưa cái trò làm bộ làm tịch khóc cây là vậy. Hễ thấy cưa cây, chặt cây là rống riết lên bất cần tìm hiểu nguyên nhân. Hỏi, vậy chứ cây ngã đè người thì có than khóc thống thiết vậy không? Ngay tại con đường này chứ đâu xa xôi, cách đây vài tháng, 2 cây cổ thụ bật gốc, 1 cây ngã đè sập mảng tường Sở Thú, 1 ngã đè chuồng rái cá hay hà mã gì đó. Có ai than khóc không?

Cây trồng nơi đô thị, một thời gian thì phải chấp nhận chặt bỏ, trồng mới vì cây càng to, bộ rễ càng dài, rộng và ăn sâu. Đất đô thị toàn là vĩa hè xi măng, khoảnh có đất dành cho cây không nhiều như là đất vườn, lại càng không phải đất rừng nên sao mà đủ diện tích đất để rễ bám và nuôi sống cây!

Lại nữa mặt đất nơi đô thị không phải tĩnh như vườn hay rừng. Một ngày hàng trăm, hàng triệu chuyến xe chạy qua, đến cột nhà còn lung lay huống chi cái cây rễ bám vào miếng đất chút xíu.

Post cái hình cây ngã và cái hình minh họa diện tích đất cần để cây phát triển cho ai muốn khóc cây thì tham khảo trước khi hao nước...miếng!

Còn có yêu cây, thương cây thì tham gia mấy chương trình trồng cây, vá rừng... Cần thì hỏi, tui chỉ nhóm vá rừng nghiêm túc, không phải đánh bóng, đánh chén, cho để mà tham gia!

Linh Tinh

1. Tuần rồi công ty mở cửa làm lại. Cũng chẳng có bao nhiêu nhân viên. Đứa về quê ba má không cho quay lại. Đứa vẫn chưa dám ra khỏi "hang". Dăm ba đứa, ngồi cách nhau mấy cái bàn. Ăn cơm, mỗi đứa ngồi một góc. Khẩu trang che mặt suốt cả ngày. Vậy đó, mà mấy đứa vẫn kêu "gặp lại mọi người vui quá". Chẳng qua là được nhìn thấy tận mặt nhau, cười nói, kể nhau nghe những tháng ngày đã qua.

Những tháng ngày đã qua, nghe bỗng thấy xa xăm. Cũng đủ giật mình để nhận ra, những tháng ngày đó quả là nặng nề và khó quên. Không ai nghĩ là mình đã trải qua những chuyện như thế, như thế... Có đứa kể "Sợ lắm chị. Xung quanh nhà em, trước sau trái phải vừa thấy đó rồi mất đó". Có đứa nói: "Nhà em bị cả nhà nè, lo nhất là má em, mà rồi cũng qua". Chợt nhớ đến đứa bạn, gia đình nó cũng bị cả nhà, nhưng không được may mắn như thế. Hôm trước nó nhắn tin: "Sao giờ H., mày nghĩ tao có nên báo cho ba tao biết tin má tao không qua khỏi không? Tao sợ ba tao chịu không nổi". Nhà nó, anh nó ở 1 khu cách ly, em nó 1 khu, ba má mỗi người nằm ở 1 nơi khác nhau.

2. Thành phố mở cửa. Phố phường đông đúc. Nhìn mọi người tụ họp, ăn chơi xả giàn như thể bù lại những ngày bó chân trong nhà mà lo và ái ngại. Có mấy đứa bạn chia sẻ mấy cái link bài viết của ông nọ ông kia ngồi máy lạnh mà phán, cười khi tôi dè dặt trước những cuộc hẹn hò: "Ai cũng đủ 2 mũi rồi, bị cũng nhẹ thôi, không có gì lo, miễn dịch cộng đồng hết". Chồng chị bạn, bác sĩ vẫn đang còn miệt mài trực ở bệnh viện dã chiến, nhắn tin xin mấy cái khẩu trang và dặn: "Chưa hết dịch đâu em nhé. Hết sức cẩn thận, không được lơ là. Có nhiều người ỷ y không kịp trở tay". Tôi: "Dạ, dạ, em biết mà". Đầu tuần này, hai em nhân viên báo: "Em bị 2 vạch rồi chị". Giữa tuần 1 đứa báo: "Chồng em cũng bị dính rồi". Hôm kia, em nhân viên ở công ty cũ nhắn tin: "Em làm online lại rồi. Công ty bị tùm lum, nên đóng cửa trở lại".

Muốn nói với mấy đứa bạn. Mà thôi. Chắc tụi nó tin mấy cái link hơn!

Đời Thay Đổi Và Ta Thay Đổi

Hôm nay, trong lúc lục danh bạ điện thoại, tôi chợt nhận ra, chỉ trong khoảng thời gian giãn cách, danh bạ điện thoại của tôi đã tăng thêm một cơ số đáng kể số mới.

Thoạt đầu là số của chú tổ trưởng, của em tổ phó tổ dân phố, những người mà trước đây hiếm khi nào tôi liên hệ hay tiếp xúc. Thậm chí, trước khi xảy ra dịch giã, tôi còn lơ chú tổ trưởng, mỗi lần chú kêu đi họp, hoặc nhắc treo cờ ngày lễ. Tôi còn không biết em tổ phó là ai, tên gì, ở nhà số mấy. Giờ thì, đó là số liên lạc gần như thường xuyên, khi thỉnh thoảng lại nhận tin nhắn "chị H. ơi chuẩn bị nhận rau phường gửi",  "chị H. muốn mua thịt thì gọi số này"... Chưa kể lâu lâu còn nhắn tin, gọi điện nói chuyện phiếm.

Rồi đến số điện thoại của em bán rau, em bán trái cây, chị bán thịt, bạn bán cá, tôm, bạn bán gạo, anh bán thuốc... Hầu hết các loại thực phẩm đều được lưu ít nhất là 2-3 số, vì có người có mặt hàng này, người không. Hoặc hôm này có, hôm kia không...

Rồi số của các thành viên thường trao đổi mua hàng, mua chung chia tiền ship... trong các group mang tên khu phố, tên phường, tên quận... Đôi khi, cả ngày tin nhắn cứ ting ting suốt.

Tất cả đó là những người tôi chưa bao giờ biết, chưa bao giờ gặp mặt, chưa 1 lần mua hàng, ấy vậy mà trao đổi, chuyện trò như thể khách mối, quen lâu. Ngày trước, mỗi lần đặt mua 1 đơn hàng online nào đó, đều diễn ra màn chủ shop buộc phải ứng tiền trước 50%, 100%, giờ đôi khi phải nhắc chủ shop gửi bill tính tiền, hàng nhận buổi sáng đến chiều chủ shop còn kêu "chị bận quá chưa lên bill được, em để đó đơn hàng sau tính luôn".

Tôi từ một đứa ít tham gia hội nhóm, giờ tích cực có mặt trong các group zalo, viber, fb....

Tôi từ một đứa hiếm hoi mới xách giỏ đi chợ, giờ mỗi sáng lướt một lượt các nhóm, nhắn tin hỏi giá cả, thời gian giao nhận món rau này, kg thịt nọ, miếng cá kia... Tỉ mẩn ghi nhớ tủ lạnh còn món gì, rau rác còn ăn đủ bao nhiêu ngày. Giữa 2 lần zoom họp hành, tranh thủ gọi điện, nhắn tin đặt cho kịp đơn hàng phải đến 3-4 ngày, đôi khi cả tuần mới đặt được đơn kế tiếp, hoặc lệt quệt lê dép ra đầu ngõ nhận bó rau, con cá... như 1 người nội trợ chính hiệu!

Lan Man Nhân Nghĩ Về "Đi Chơ Hộ"

Hôm rồi bạn tổ trưởng tổ dân phố add tên mình vào nhóm zalo của khu phố và hỏi mình có muốn mua thực phẩm gì không thì nhắn lên nhóm, trên ủy ban sẽ mua giùm. Mình thấy có nhiều gia đình ngoài nhờ mua rau, thịt, cá ra còn nhờ mua bánh, mua kẹo, mua mấy thứ rất linh tinh. Hôm qua, bạn tổ trưởng lại gửi thông báo, không mua hàng lẻ nữa mà sẽ mua theo combo có sẵn, vì bạn bảo trên ủy ban, giờ chỉ còn 1 người phụ trách mua đồ cho 7 khu phố. Bạn tổ trưởng nhắn riêng cho mình bảo, hôm qua đến giờ, bạn và người phụ trách trên ủy ban nhận không biết bao nhiêu là cuộc "chửi" vì không mua hàng theo nhu cầu (lẻ) mà theo combo. Mình thấy tội cho các bạn phụ trách. Tưởng tưởng mỗi khu phố không biết bao nhiêu là gia đình mà nhân lên 7, mỗi nhà 1 chục món linh tinh khác nhau, thử xem! Mình nhắn cho bạn nói: "Hôm em add chị vào, chị nhìn danh sách món hàng dài ngoằng, thú thiệt chị đã rất ngạc nhiên, vì sao tụi em không làm combo. Có 1 người phụ trach thì mua theo combo dễ quản lý và giải quyết nhanh đơn hàng. Giờ khó khăn nên mỗi người phải thông cảm, đâu thể muốn mua như mình đi chợ cho từng gia đình được". Bạn nhắn lại: "Dạ, đâu ai chịu hiểu đâu chị, bởi vậy nên tụi em ăn chửi cả ngày trời no luôn".

Chiều mình đọc báo, thấy có người bùng hàng, có người đòi hỏi điều này điều nọ. Thiệt, mình cũng không biết phải gọi những người đó bằng tính từ gì cho đúng! Con người nhiều lúc, chán!

Linh Tinh Vơ Vẩn Buồn

1. Đọc báo chợt nhớ đến câu nói của chị Dậu: "Về thì đâm đầu vào đâu?". Bắt họ quay về nơi xuất phát thì họ phải sống bằng gì, lấy gì mà ăn khi giãn cách cứ giãn hoài.

(Nguồn: Báo Thanh Niên https://image.thanhnien.vn/2048/uploaded/vuphuong/2021_08_15/e7d82817af9758c90186_rxni.jpg)

2. Xem hình lại nhớ đến Người Đua Diều. Nhớ câu nói của Baba - cha của Amir:  "Khi con nói dối là con ăn cắp quyền của ai đó được biết sự thật. Khi con lừa bịp, con ăn cắp quyền được ngay thẳng. Con có hiểu không" 

(Nguồn: VTV Now)

(Nguồn: VTV News - https://image.vtc.vn/resize/th/upload/2021/08/15/2000-15073392.jpeg)

Chuyện Ra Đường

Hôm qua chạy ra ngoài, cũng gần hơn tháng không (thực sự) xách xe chạy ra đường. Thấy bạn bè chia sẻ thông tin đường bị chặn, đi lại khó khăn. Có bạn chia sẻ cả 1 clip về 1 bác sĩ bị chốt chặn không cho đi (mặc dù xem clip có cảm giác bác sĩ cố tình sắp đặt tình huống và cố ý gây khó dễ). Cũng chẳng biết tình hình ra sao. Hôm qua nghĩ trong bụng, cứ đi, gặp chốt thì trình bày lý do, chốt không cho đi thì quay về.

Trên đường đi gặp 2 chốt. Có vẻ như chốt đặt ở điểm giao giữa 2 quận. Mỗi lần đến chốt, tôi đều tự động chạy chậm lại. Thấy vài xe đến trước, có xe quay đầu lại, có xe đi tiếp. Bạn công an ở chốt đầu tiên khi thấy xe tôi tiến đến thì ra hiệu cho tôi dừng lại, giọng nhã nhặn, không hách dịch hỏi: "Chị đi đâu?". "Chị mang thức ăn qua XX cho người nhà". "Nhà chị ở đâu? Chị đi từ quận nào qua?". "Nhà chị ở đường ZZ quận YY. Chị chạy từ đó qua XX". "Dạ, chị đi đi". Đến chốt thứ hai, vì đã biết thông tin chốt sẽ hỏi, nên khi bạn công an ra hiệu dừng xe, tôi chủ động thông báo: "Chị đi từ đường ZZ quận YY qua, chị mang thức ăn cho người nhà ở XX". Anh công an gật đầu "Dạ, chị qua đi", và nép sang 1 bên cho tôi chạy qua. Cả 2 chốt không nơi nào hỏi tôi giấy tờ cũng như kiểm tra xem tôi chở gì, mang gì...

Hôm rồi, nhân 888 về clip bác sĩ nói bên trên, vài bạn nói bạn đi, cũng bị chặn hỏi thôi, sau đó vẫn được cho qua bình thường, mặc dù bạn cũng chẳng phải đi làm nhiệm vụ y tế gì cả. Các bạn rút ra nhận định, đại khái, quan trọng là mình trình bày rõ ràng lý do, thì cũng không bị làm khó làm dễ gì. Hôm ấy tôi cũng nói, quan trọng nữa là thái độ. Bạn cứ đúng mực, đúng luật, nói năng đàng hoàng, thì có lẽ cũng ít ai làm khó bạn. Mà nếu có, thì họ có vấn đề. Các bạn tôi hôm rồi cũng nói, bác sĩ trong clip có vấn đề. Ừ, nếu không ngồi trên xe cấp cứu thì không bác sĩ nào lại mặc đồ (phòng) mổ chạy long nhong, khơi khơi ngoài đường. Vụ mặc đồ mổ hay đồ bên trong bệnh viện ra đường quay phim, chụp hình thì chỉ có làm màu như trò lùm xùm của nhóm sinh viên Hải Dương mà thôi!

Nói chung, share tin hay bình luận cũng nên để ngón tay chậm chậm lại!

Nghĩ Suy Vụn Vặt

1. Những ngày đầu áp dụng CT16, tôi hay post những bức biếm họa, hoặc những bức ảnh hài hước... cốt để bạn bè ghé qua, thư giãn, cười vui, nhẹ nhàng đi những khó khăn, lo lắng hàng ngày. Gần đây thỉnh thoảng tôi mới post, có khi không post nữa. Không phải vì tôi hết hình, mà điều gì cũng phải có chừng mực. Bạn nói phải lạc quan. Điều ấy cũng đúng. Nhưng, khi ngoài kia nhiều người đang lo lắng vì thiếu hụt lương thực thực phẩm. Khi xung quanh bạn bè đang trong khu cách ly, trĩu nặng nỗi sợ về F0... thì mọi đùa cợt thái quá cũng thành khó coi. Tiếng cười cũng phải nhẹ lại chứ không phải lúc nào cũng haha... Bạn nói blog/FB của mình, mình muốn làm gì thì làm. Điều ấy cũng chẳng gì sai. Blog/FB cũng như nhà. Khi hàng xóm bạn đang có chuyện buồn, bạn mở nhạc sàn, âm thanh hết cỡ, có lẽ ít nhiều cũng thấy khó coi!

2. Bạn lúc nào cũng khuyên xung quanh phải lạc quan. Có lần bạn chia sẻ mấy con số về tình hình covid và bình luận một cách "đúng tinh thần lạc quan". Tôi vô chỉ ra vài điểm, đại loại xem lại cách tổ chức cách ly, khi con số trong khu cách ly tăng ào ạt. Xem lại hiệu quả việc giăng dây, khi số trong khu vực giăng dây không giảm hoặc bình ổn mà ngược lại, tăng thêm... Bạn phân bua, đại khái mấy đứa em nhìn số tăng bi quan quá nên mình cũng phải nói theo hướng tích cực. Tôi cười và không tranh luận thêm. Mặc dù con số không có lưỡi nhưng nó nói được nhiều điều. Có nhiều cách để nói về những điều tích cực, nhưng cũng đừng ấu trĩ, kiểu "con vịt chẳng qua cũng là con gà nhưng bị đột biến gen".

3. Hôm rồi, trong nhóm chat ĐH, có Thầy đặt câu hỏi, "nếu chỉ có mỗi vaccine Sinopharm để chích, thì quyết định của mỗi người thế nào?". Đó là một câu hỏi hay! 

Một cô bạn đồng nghiệp cũ tuyên bố chỉ muốn chích Spunik hoặc Sinopharm vì Nga và Trung Quốc làm gì cũng tốt.

Tôi ưa đọc này đọc nọ. Thấy thông tin về các loại vaccine Aztra Zeneca, Pfizer, hay Moderna được chia sẻ nhiều trên các báo nước ngoài, các tạp chí khoa học, tạp chí y khoa... (Khá) ít thông tin của Sinopharm, Spunik hay Nanocovax. Cũng có suy nghĩ, có thể họ (AZ, Pf., Mod) marketing nên đưa ra nhiều thông tin trên nhiều kênh. Hôm qua nói chuyện với chị bạn chuyên mảng vaccines, đang làm cho hãng dược, chị cũng xác nhận mấy loại vaccines của Nga, TQ này không có nhiều số liệu được công bố. Theo 1 số tin (nguồn chính thức chưa tìm được) thì hiệu quả không cao. 

Quay trở lại câu hỏi của Thầy tôi và quyết định của cô bạn đồng nghiệp cũ (mặc dù hôm qua thấy cổ khoe trên fb vừa mới chích AZ), quyết định là tùy quan điểm mỗi người, nhưng câu nói "Đừng chết vì thiếu hiểu biết" chắc cũng đâu đó có thể áp dụng trong tình huống này!

(Ảnh lụm trên mạng bạn bè share vòng vòng, giờ hỏi source không biết ở đâu 😃😃)