Con mèo không biết của ai, ở đâu và bằng cách nào lại lọt vào nhà hàng xóm.
Buổi trưa, tôi đang ngồi làm việc, ngẩng đầu lên thì thấy chị hàng xóm đứng lấp ló trước sân. Tôi ngừng tay, bước ra. Thấy tôi, chị hỏi: "Có phải con mèo nhà em đi lạc không?". Tôi lắc đầu: "Dạ không, chị. Nhà em không có nuôi mèo". Chị lẩm bẩm vừa tự nói với mình và cũng vừa nói với tôi: "Vậy là con mèo của ai ta. Nó có đeo lục lạc thì là mèo nuôi chứ không phải là mèo hoang được". Tôi xúi: "Chị chụp hình nó đăng lên nhóm chat của khu phố hỏi đi chị". Chị ừ, rồi quay lưng đi về nhà.
Nhà tôi không nuôi thú. Hồi đó mỗi lần tôi đòi mang con này con nọ về nuôi, có khi chỉ là tôi muốn chọc Mẹ tôi thôi, Mẹ đều nói: "Nuôi con người đây còn mệt, nuôi mấy con khác làm chi". Mẹ tôi có nhiều lý do để từ chối việc tôi muốn nuôi thú. Ví dụ, nếu tôi mang về mấy con cá cảnh Mẹ đều bắt đem đi thả ra sông. Hoặc có lần một con chim sáo bay vào nhà, tôi mang cái lồng về là Mẹ đã thả nó bay mất. Mẹ nói: "Cá chậu chim lồng. Mình ở hoài trong phòng còn buồn chán, bứt rứt huống chi là con chim con cá". Tôi cãi: "Nhưng mà mấy con này Mẹ phải nuôi nó mới sống, nó không tự sống được". "Không có con nào là không tự sống, cho nó ra tự nhiên là nó tự tìm thức ăn, tự sống được". Mẹ tôi gạt ngang và chấm dứt mọi lời mè nheo, ỉ ôi của tôi.
Dường như khu phố nơi tôi ở cũng không ai nuôi con gì cả, ngoại trừ đàn bồ câu của nhà hàng xóm đối diện thường hay kéo sang nhà tôi ăn cơm nguội, gạo... tôi rắc trên sân thượng, mà giờ tụi nó cũng đã bay đâu tứ tán rồi, kể từ hồi giãn cách khi chủ nó đi về quê tránh dịch, bỏ lại bầy chim. Động vật thường trú ở khu phố chỉ có đàn chim sẻ, hàng ngày kêu lít chít, nhảy lách chách trên cây và xà xuống sân lụm thức ăn, cùng lũ chuột thỉnh thoảng rượt đuổi nhau tới lui chí chóe. Con mèo có lẽ của nhà ai đó ở khu chung cư phía sau.
Đến chiều chị hàng xóm đăng hình con mèo lên nhóm, kèm lời nhắn: "Con mèo nhà ai làm ơn kêu nó về giùm. Hai ngày nay nó khủng bố tinh thần nhà tui quá!". Vài người, cũng đoán già đoán non như tôi, nhắn nói "chắc là con mèo bên chung cư".
Tôi đọc tin và bật cười trước đoạn "khủng bố tinh thần". Con mèo lông xám trắng, đeo lục lạc màu vàng, ngồi nép bên thành lan can, mắt buồn hiu nhìn người chụp.
Bẵng đi non một tuần, một hôm, giữa đêm, tôi nghe tiếng mèo kêu. Tảng sáng, thấy nó nằm cheo meo nơi bậu cửa sổ nhà hàng xóm. Tôi ném cho nó vài miếng xúc xích. Nó ngước mắt nhìn tôi, không nhúc nhích. Nghĩ chắc nó sợ, nên tôi khép cửa đi vào nhà. Chẳng biết nó có ăn không. Nhưng cứ đến đêm là nó lại kêu. Sáng thì yên lặng. Giờ thì tôi hiểu và chia sẻ với câu "khủng bố tinh thần" của chị hàng xóm. Bởi, có nhiều việc trong đời, chúng ta cứ vội vàng nhìn bên ngoài rồi ý kiến, phán xét mà không (hoặc chưa) hề biết có rất nhiều điều phía sau khác xa với bề ngoài.
Con mèo dường như quen được ẳm bồng nên quên mất cách leo trèo. Tôi thấy nó chỉ đi luẩn quẩn loanh quanh từ hành lang nhà hàng xóm này sang bậu cửa nhà hàng xóm bên cạnh. Mấy cô hưu trí trong xóm mang thức ăn đứng phía dưới gọi nó. Mấy đứa bé kêu meow meow ngoắt nó. Mấy cô gái, chàng trai ngước đầu lên "meo meo xuống đây chơi". Nó đi tới đi lui, hoặc đứng im nhìn ngược lại. Mấy món thức ăn kết quả là lũ chuột được hưởng. Tôi dụ nó qua nhà, nó không nhảy qua được, nên mỗi lần quăng thức ăn cho nó, tôi quăng thêm vài viên nước đá, nghĩ nước đá tan ra nó liếm cho đỡ khát, chứ bữa giờ trời không mưa, lấy nước đâu cho nó uống.
Hồi đó, Mẹ tôi hay càm ràm "Mấy đứa nhỏ thời nay, nuôi chó nuôi mèo gì mà lạ lùng. Cứ nhốt trong lồng, bỏ trong balo đeo lẵng nhẵng. Chó mèo là phải thả cho nó chạy nhảy leo trèo, giữ nhà bắt chuột". Tôi nói, "nuôi kiểu đó là nuôi chó cỏ, mèo cỏ Mẹ ơi. Mấy con này là chó mèo kiểng. Mua cả mấy triệu bạc một con". Mẹ lắc đầu "Nuôi như vậy là phản khoa học, làm nó mất bản năng sinh tồn"
Bất chợt tôi nhớ, mới đây anh bạn kể, con mèo nhà ảnh té, bị gãy xương phải mang đi băng bó. Nhớ bữa đó tôi nghe, rồi kêu, "ủa, mèo mà cũng gãy xương nữa hả anh, em tưởng nó có võ, leo trèo giỏi lắm". Ảnh giải thích "nó giỡn với con chó, bị con chó rượt, rồi chắc là định nhảy lên bàn, ai ngờ nhảy hụt, rớt xuống đất, gãy xương". Chuyện thiệt mà nghe cứ như là chuyện xạo, kể cho vui vậy.
Lại nhớ mới đây xem phim, trước đó nữa cũng đã nghe bác chủ voi ở Buôn Mê Thuột nói. Buổi sáng voi ở với người (làm du lịch chở khách nọ kia như ở Buôn Mê Thuột), buổi tối voi được thả tự do vào rừng kiếm ăn, tìm bầy. Buổi sáng người nuôi voi lại vào rừng đón voi về. Tôi hỏi, "có khi nào bác dẫn lộn voi về nhà không?". Bác chủ voi cười haha. "Con voi nó khôn lắm, nó biết chủ, biết đường về nhà". Tôi lại hỏi, "có khi nào voi đi vô rừng, gặp bầy rồi đi luôn không?". Bác gật, "có chứ, nhưng cũng hiếm lắm".
Trước cứ nghĩ, bản năng là đặc tính có sẵn của con người hoặc con vật. Tự nhiên mà có và không mất đi. Giờ thấy suy nghĩ đó xem chừng sai sai. Giờ thấy, khi con người nhúng tay vào thì chuyện gì cũng trượt ra khỏi quỹ đạo tự nhiên, ngay cả bản năng cũng không còn là năng lực tự động của bản thân. Những con vật từ trạng thái tự chủ, chuyển sang trạng thái lệ thuộc chủ.
Con mèo chỉ loanh quanh luẩn quẩn ở hành lang và bệ cửa sổ của hai nhà hàng xóm, vậy mà cũng được 1 tuần - 10 ngày. Buổi chiều, tôi thấy một cậu con trai leo ra ngoài cửa sổ nhà hàng xóm bắt con mèo. Tôi đoán già đoán non, chắc chủ con mèo đến bắt nó về đây. Hóa ra không phải, bởi mấy phút sau tôi thấy con mèo chạy vụt qua trước sân nhà. Thoạt đầu tôi cũng không để ý, thấy cái bóng 1 con vật xẹt ngang cứ nghĩ bọn chuột rượt đuổi nhau. Đến khi tôi bước ra sân định xua lũ chuột thì thấy nó núp phía sau mấy chậu bông ló mắt nhìn tôi.
Từ lúc con mèo được thả xuống đất, không thấy lũ trẻ hoặc mấy cô cậu "meo meo" rủ nó đùa chơi. Cũng không thấy mấy cô hưu trí để mấy cái dĩa nhựa đựng thức ăn, hóa ra là chào mời lũ chuột, nữa. Có lẽ người ta dễ động lòng trắc ẩn trước những gì xa lạ hơn đối với những gì thân quen chăng? Cũng có thể do nhìn gần con mèo đuôi cụp, mắt lem nhem xấu xí quá, chẳng còn đáng yêu dễ thương như lúc nhìn xa xa.
Rồi con mèo biến mất, đột ngột như khi nó xuất hiện. Tôi nhắn tin trên nhóm chat "Có ai biết con mèo đi đâu không ạ, mấy hôm nay không thấy nó nữa?". Không thấy ai trả lời, cũng chẳng xôn xao như hồi con mèo xuất hiện. Có lẽ người ta đang thở phào nhẹ nhỏm, đỡ lo rủi hôm nào lỡ quên đóng cửa, con mèo chạy vô nhà không chịu đi ra. Cũng có thể con mèo cũng như những mối quan hệ xã giao qua đường, chẳng ai để tâm đâu mà nhớ!
22.12.2021
