Sunday, March 14, 2021

Raya Và Rồng Thần Cuối Cùng


Rồi thì cuối cùng sau khi đã làm hàng loạt bộ phim hoạt hình lấy cảm hứng từ mấy truyện cổ tích xửa xưa… với những quốc gia châu Âu, thổ dân châu Mỹ, gần nhất là Trung Hoa, thì sau ngót nghét 100 năm của mình, Disney cũng ghé mắt kể một câu chuyện được khơi nguồn từ khu vực Đông Nam Á. 

Có mấy bạn tranh luận xem «quốc tịch» của phim là nước nào. Tôi xem xong thì xác nhận luôn «Việt Nam». Lý do vì sao ấy à, vì nhân vật phim có đầy đủ tính cách của người Việt Nam mình, đại thể, khi có ngoại xâm thì người dân cùng nhau chung sức đánh giặc, sau khi dẹp giặc xong rồi thì quay ra đánh nhau 😜. 

Đùa thôi, giờ nghiêm túc.

Disney đã dành thời gian rất lâu, theo đúng nghĩa đen, để nghiền ngẫm Raya Và Rồng Thần Cuối Cùng. Trước đại dịch, các thành viên trong nhóm sản xuất đã đến Lào, Indonesia, Thái Lan, Việt Nam, Campuchia, Malaysia và Singapore để tìm hiểu về văn hóa của các nước Đông Nam Á này. Hãng phim cũng đã thành lập Quỹ Câu chuyện Đông Nam Á (Southeast Asia Story Trust), tương tự như Quỹ Đại dương (Oceanic Trust - bao gồm một nhóm các nhà nhân chủng học, nhà văn hóa, nhà sử học, nhà ngôn ngữ học và biên đạo múa từ các đảo như Samoa, Tahiti, Mo’orea và Fiji) cho bộ phim Moana. Quỹ Câu chuyện Đông Nam Á đứng đầu là nhà nhân học hình ảnh (visual anthropologist) người Lào Steve Arounsack. Nhóm các nhà tư vấn với các lĩnh vực chuyên môn từ âm nhạc và vũ đạo đến kiến trúc và võ thuật này đã cố gắng mài dũa các chi tiết của bộ phim sao cho chúng trở nên chân thực hơn với Đông Nam Á, điều này cũng là điều mà các đồng biên kịch Qui Nguyen và Adele Lim (bà là đồng biên kịch phim Crazy Rich Asians) quan tâm.

Cũng giống như mấy phim cổ tích, đầu phim thường có một giọng già già rề rà «câu chuyện bắt đầu từ ngày xửa ngày xưa», ‘Raya Và Rồng Thần Cuối Cùng’ cũng vậy, có khác chăng là câu chuyện được kể bởi con nhỏ vai chính Raya, và cũng có đoạn đầu xửa xưa là truyền thuyết của 500 trăm trước, ở vùng đất Kumandra xinh đẹp và thanh bình như thiên đường, con người chung sống hòa thuận bên nhau dưới sự bảo vệ của các rồng thần. Nhưng rồi, cuộc sống tươi đẹp đó bị tấn công bởi Druun, một dịch bệnh quái đản có khả năng tự nhân lên và biến bất cứ thứ gì chúng chạm vào thành đá (làm nghĩ đến Covid ghê!).

Để bảo vệ con người, các rồng thần đã chiến đấu đến con… gần như cuối cùng… nhưng vẫn bị thua. Chỉ còn rồng Sisudatu, «em» rồng cuối cùng này đã tập trung tất cả phép thuật (sau này mới biết không phải) của «ẻm» vào một viên ngọc và thổi bay lũ Drunn. Dĩ nhiên, phim mới vô khúc đầu nên chuyện đâu thể kết thúc một cách happy ending như vậy được. Lũ Drunn bại trận, mọi người đang bị hóa đá đều biến trở lại thành người (đoạn này nhắc nhớ cuối phim Beauty and the Beast), ngoại trừ… anh em nhà rồng là vẫn còn giữ nguyên hình dạng đá và con rồng Sisudatu thì biến mất, chỉ còn để lại viên ngọc. Như trên có nói, con người là con người, nên sau khi trở lại thành người, cả bọn… nhào vô đánh nhau để giành viên ngọc. Bạn biến thành thù, Kumandra bị chia cắt thành 5 vùng đất, mang tên 5 bộ phận của cơ thể rồng. 

Long Tâm (Heart), vùng đất xinh đẹp trù phú, chim bay ríu rít, cây cối mướt mát, đây là nhà của nhân vật chính Raya, nơi cất giữ và bảo vệ viên ngọc rồng. 

Long Vĩ (Tail), một sa mạc ngột ngạt với những tên lính đánh thuê lén lút chơi bẩn. 

Long Trảo (Talon), một chợ nổi nổi tiếng với giao dịch nhanh chóng và các chiến binh giỏi móc túi.

Long Cốt (Spine), một khu rừng trúc âm u lạnh giá được bảo vệ bởi những chiến binh đặc biệt to lớn với những chiếc rìu khổng lồ. 

Long Nha (Fang), một xứ sở với lâu đài bê tông, được lãnh đạo bởi những người thích đâm sau lưng người khác, và được bảo vệ bởi những sát thủ cùng những con mèo dữ như chằn không khác gì chủ, đây là nhà của Namaari.

Đến đây câu chuyện thời hiện tại mới bắt đầu nè.

Thủ lĩnh Benja, cha của Raya, muốn đưa Kumandra quay lại thời kỳ thịnh vượng và thanh bình như ngày xưa, nên ông tổ chức một buổi tiệc, mời đại diện của 4 nước còn lại đến Long Tâm để tỏ tình giao lưu đoàn kết. 500 năm ruộng dâu có thể hóa biển xanh (này là Tây Du Ký nói chứ không phải tôi nói 😀), nhưng 500 năm lòng tham của con người chỉ có tăng chứ không cạn nhen. Tộc Long Nha, lợi dụng lòng tin của cha con Raya, một bên là bà thủ lĩnh thì lén lút cho người đột nhập, một bên là nhỏ con gái Namaari giả bộ «chị chị em em» với Raya để tấn công vô chỗ cất ngọc rồng. Buổi tiệc giao hảo thành buổi tiệc chia rẽ, 4 tộc kia nhào vô giành viên ngọc rồng. Hậu quả, hay ghê, viên ngọc vỡ ra thành 5 mảnh. Bọn Drunn hết bị ngọc thần trấn quay trở lại. 4 tộc kia, mỗi tộc ôm 1 mảnh ngọc vỡ chạy thục mạng về nhà. Long Tâm tan hoang, Benja bị hóa đá. Trước khi hóa đá, ông biết Drunn (sợ nên) không đụng nước được, nên ông đã ném Raya xuống sông với lời dặn dò «xây dựng Kumandra phồn thịnh trở lại».

6 năm sau, Raya lên đường đi tìm rồng thần cuối cùng…

Phải công nhận, hãng phim Disney chưa bao giờ làm thất vọng khán giả với phần thị giác. Hình ảnh trong phim đẹp đến nín thở. Nhiều cảnh xem mà cứ ngỡ là phim thật chứ không phải phim hoạt hình. Nhân vật lại càng được chăm chút tỉ mỉ. Những thay đổi trong cảm xúc, khi thì căm hận, khi thì ôn hòa, khi thì vui tươi được thể hiện cứ y như thật. Hình dáng nhân vật bộc lộ rõ ràng tính cách nhân vật. Raya được tạo hình với làn da nâu, mái tóc đen tuyền và một dáng vẻ mạnh mẽ, lanh lợi. Namaari thì ngang ngạnh và có nét gian tà. Boun lém lỉnh, láu cá. Little Noi lóc chóc, ranh ma. Tong to xác, dọa người vậy thôi, Benja, thủ lĩnh Long Tâm có nét của một chiến binh, gương mặt nhắc nhớ đến những chiến binh trong xác ướp lăng tẩm Tần Thủy Hoàng… Virana, thủ lĩnh Long Nha thì rõ là ác gian. Nhưng đặc biệt nhất là nhân vật rồng Sisu. Những chuyển động hình thể láu lỉnh, nhộn nhộn, những câu thoại tưng tưng, có thể dễ dàng nhận ra ngay hình ảnh của Awkwafina. Hệt như nhân vật rồng này được đo ni đóng giày cho Awkwafina vậy! 

Raya Và Rồng Thần Cuối Cùng mang đậm nét văn hóa và tính cách của con người Đông Nam Á. Từ những thứ trái cây đặc trưng của vùng nhiệt đới gió mùa như măng cụt, nhãn, dưa hấu, thanh long, đường thốt nốt,... cho đến món ăn mắm ruốc, bánh tét, bánh đúc, mít sấy... tên gọi chiếc xe tuk tuk, chợ nổi, các điệu múa hay âm nhạc, các các vật dụng nhà bếp, vũ khí, thế võ muay thái, pencak silat...và cả cách đứng sẩy nếp bằng sàng, bỏ dép bên ngoài khi đi vào những nơi trang nghiêm... hoặc vụ «Ta không phải rồng xịn xò, cô biết không? Nhưng cô có bao giờ làm bài nhóm, nhưng có một đứa chả làm gì nhiều, nhưng cuối cùng vẫn bằng điểm?» thì rõ là học trò Đông Nam Á không lẫn vào đâu @.@ .

Không thể phân định rạch ròi, tộc nào là người nước nào ngoài đời thật, bởi những cảnh thiên nhiên, những loại cây trái, dáng vẻ nhân vật hoặc nét đặc trưng văn hóa của mỗi nước nằm rải rác xuyên suốt bộ phim. Mở ngoặc nhỏ, có vài chi tiết (do tôi soi hơi bị kỹ) để ngờ ngợ tộc Long Tâm mang "quốc tịch" Việt Nam, ví dụ như Raya gọi Benji là Ba (trong bản tiếng Anh), hay trong mâm cỗ đãi khách, có một măm bánh tét!

Và dường như đó là toàn bộ những điểm cộng của bộ phim. Xuất sắc trong phần hình ảnh, nhạt nhòa trong phần nội dung.

Mặc dù «niềm tin» là thông điệp duy nhất của phim, được nhắc đi nhắc lại nhiều lần, nhưng cái mắc xích kết nối các diễn biến để đi đến niềm tin, hoặc để chứng minh niềm tin lại không đủ thuyết phục, (thậm chí) gần như là không có. Nội dung được xây dựng phải nói là sơ sài và thiếu điểm nhấn. Raya gần như đã không phải «đổ mồ hôi» xíu nào để gom lại tất cả các mảnh vỡ của viên ngọc rồng, ngoại trừ múa mấy đường võ đấu nhau với Namaari hoặc đuổi theo Little Noi để lấy lại cái túi. Những thay đổi về tâm lý của các nhân vật cũng thế, chuyển từ thù sang bạn, từ nghi ngờ sang tin cậy diễn ra quá nhanh, quá đơn giản, không mảy may giằng xé khiến người xem ngơ ngác và… không tin, cho nên cái nút thắt khi được mở ra vào cuối phim đã không khiến người xem cảm thấy ngạc nhiên, thu hút hay nói một cách hoa mỹ, là không truyền được cảm hứng. Thế nên, nội dung phim cứ thế mà nhàn nhạt.

Nhưng đó là góc nhìn của tôi, 1 người già háp, còn nghĩ kỹ lại, phim hoạt hình là cho trẻ em, miễn sao hình ảnh đẹp, âm thanh hay, nội dung vui, thông điệp thống nhất dễ hiểu là được rồi cần chi rắc rối, đúng không?

Có 2 chi tiết trong phim tôi không rõ ý đồ tác giả, khi nhấn mạnh việc trao quà khi kết giao (mặc dù nhắc nhớ đến câu tục ngữ của Việt Nam «miếng trầu đầu câu chuyện») và hình ảnh con người khi bị Drunn hóa thành đá đều đứng ở tư thế dâng lễ, hai tay chụm lại đưa ra ngang phía trước mặt.

13.03.2021

Nguyên dàn cast chính


Chỗ mũi tên chỉ là mâm bánh tét đó! 😃


Còn chỗ này thì giống bánh đúc của người miền Tây


Còn đây là thông tin bên lề:

- Do đại dịch, nên toàn bộ việc thu âm phim do các diễn viên lồng tiếng tự thực hiện tại nhà (quá đỉnh)

- Khi được hỏi tính cách nhân vật có giống tính cách thật của cô ngoài đời không, Kelly Marie Tran (Raya) cho biết: "Tôi cũng muốn nghĩ rằng tôi giống cô ấy lắm, nhưng mà nói thiệt, việc được diễn vai cô ấy đã giúp tôi thay đổi theo một chiều hướng tốt, tôi muốn có được các tính cách của cô ấy"

Daniel Dae Kim (người đóng vai Benja a.k.a cha của Raya) nói: "Vũ trụ của Disney được xem là toàn bộ vũ trụ khi chúng ta còn nhỏ. Nó giúp định hình tuổi thơ của chúng ta. Và nay và trong tương lai vũ trụ đó có thêm Đông Nam Á nữa trong trải nghiệm của tuổi thơ. Điều đó rất quan trọng". Còn Thalia Tran (Little Noi) thì ngắn gọn hơn: "Đó (phim về Đông Nam Á) là một điều rất đặc biệt, giờ chúng ta có những nhân vật giống chúng ta, những nhân vật mà chúng ta có thể noi theo".

Còn người Việt Nam mình thì đang ngất ngây vì có quá trời người (gốc) Việt tham gia trong phim!


No comments:

Post a Comment

Bạn có thể chèn hình ảnh hoặc video youtube lên khung bình luận bằng link trực tiếp

 
;