Saturday, November 30, 2013

Vì Sao Là Gà Tây?

Vào ngày Lễ Tạ Ơn người ta thường hay ăn gà tây. Lý do vì sao gà tây lại được “vinh hạnh ghi danh” trong thực đơn của nhiều nhà vào những ngày cuối tháng 11 này dường như vẫn chưa thật sự được giải thích thỏa đáng.

Theo một số tài liệu lịch sử còn ghi lại, vào tháng 10 năm 1621, những người dân ở Plimoth (hay còn được đánh vần là Plymouth) đã tổ chức một lễ hội ăn mừng thu hoạch, đồng thời để tỏ lòng biết ơn một mùa vụ bội thu đã cung cấp lương thực dồi dào, giúp con người tiếp tục duy trì cuộc sống... với sự tham dự của 50 người Anh thực dân và khoảng 90 người Anh-điêng (người Mỹ bản địa Wampanoag mà bây giờ là tiểu bang Massachusetts).  Bữa ăn tối này, sau đó được xem là bữa tiệc Tạ Ơn đầu tiên trong lịch sử.

Trong buổi tiệc đấy, những người đến dự mang theo nhiều thực phẩm, có thể kể đến như ngỗng, gà tây và vài động vật hoang dã như hươu, nai... 

Thời điểm ban đầu, người ta thường sử dụng ngỗng nhiều hơn là gà tây. Tuy nhiên về sau, người ta nhận thấy, ngoài việc ngỗng rất khó nuôi, một phần nữa còn do gà tây rẻ hơn ngỗng. Giá cả là một yếu tố khá quan trọng vào những ngày này vì người ta phải chuẩn bị nhiều đồ ăn cho một bữa ăn đêm Giáng sinh, đôi khi là nhiều hơn một bữa, và gà tây là món ăn hợp lí nhất để ăn vào những ngày đầu đông bởi lẽ gà tây được sinh ra vào mùa xuân, được nuôi trong khoảng 7 tháng, và đến thời điểm lễ Tạ Ơn chúng đạt được trọng lượng lý tưởng khoảng 4,5kg.

Vào năm 1863, khi Tổng thống Mỹ Lincoln công bố ngày lễ Tạ ơn sẽ trở thành một ngày lễ quốc tế, thì gà tây bắt đầu được sử dụng như một món ăn chính vào ngày lễ Tạ ơn.

Một câu chuyện khác kể rằng, vào thế kỷ 16, trong buổi tiệc ăn mừng cuối vụ thu hoạch, nữ hoàng Elizabeth của Anh nhận được tin đoàn chiến thuyền của quân Tây Ban Nha bị đắm khi trên đường tấn công nước Anh. Để tỏ lòng biết ơn Chúa và ăn mừng tin tốt lành, nữ hoàng đã cho gọi thêm món ngỗng quay.

Cũng phải giải thích việc vì sao đó là ngỗng mà không phải là gà tây, bởi trước năm 1620, người Anh chưa hề biết đến gà tây, chỉ đến khi những đoàn di dân từ Anh sang Mỹ, họ mới biết đến gà tây. Nhà thám hiểm Sebastian Cabot được cho rằng là người đã đem gà Tây về nước Anh. Cũng có người nói rằng: một nhà buôn tên là William Strickland là người mang gà tây về Anh, ông đã nhập khẩu 6 chú gà tây đến Anh vào năm 1526 từ nước Mỹ. Tuy khí hậu ở Anh không thích hợp với loại gia cầm này nhưng với những yếu tố như đã nói ở trên, gà Tây bắt đầu trở thành món ăn phổ biến của người Anh kể từ thế kỉ 16.

Gà tây đã trở thành món ăn rất nổi tiếng, đặc biệt khi nó được nhà văn Anh Charles Dickens đưa vào tác phẩm kinh điển A Christmas Carol của ông được xuất bản năm 1843, tác phẩm được yêu thích trên khắp nước Mỹ và nhiều quốc gia trên thế giới.

Một vài con số lý thú: Theo thông tin đọc được trên trang National Geographic, ước tính có khoảng 254 triệu con gà tây được nuôi và giết mổ tại Mỹ trong năm 2012, tăng 2% so với năm 2011.Khoảng 46 triệu con gà tây được làm thịt trong ngày Lễ Tạ ơn hay người dân Mỹ đã tiêu thụ khoảng 334 triệu kg thịt gà tây trong ngày đặc biệt này.  ( Con số trên do Cục thống kê Nông nghiệp Quốc gia Mỹ công bố).

30.11.2013

(Dịch và tổng hợp từ nhiều nguồn)

Sunday, November 3, 2013

Con lắc

Ngày đó, mình có một người bạn khá thân. Hai đứa có cùng vài sở thích, trong đó có sở thích chơi con lắc. Ngày đó vừa mới ra trường, chân ướt, chân ráo đi làm, 2 đứa “vô sản” như nhau. Con lắc lúc ấy là thứ xa xỉ so với những chi tiêu thiết thực như mua sách vở, tiền học...  từ khoản lương tập sự khiêm tốn của cả 2. Dạo đấy còn trẻ nên trí nhớ tụi mình còn dai, mỗi lần làm bài (bạn và mình đều học 2 trường), cần nghiên cứu và đọc thêm tài liệu, thư viện không có, sách ngoại văn đắt tiền, bạn lại chở mình mò ra nhà sách, đọc sách “cọp”... rồi tranh thủ chơi “cọp” con lắc.

Đến sinh nhật bạn, mình nghĩ mãi, cuối cùng quyết định bấm bụng, ngắt 1 khoản lương, nâng lên, đặt xuống, "tha" về con lắc. Bạn nhận quà, mắt và mặt sáng bừng. Mình thấy cũng vui lây. Hôm ấy, bọn mình chơi con lắc thoải mái. Không sợ bị ai bắt gặp liếc nguýt. Không phải rụt rè, ngại ngần nhìn trước, ngó sau. Thật tình, cũng chẳng biết có phải do con lắc đã thuộc quyền sở hữu của 2 đứa rồi hay sao mà ngay cả tiếng lách cách chạm nhau của những viên bi, bạn và mình nghe cũng thấy hay hơn, êm tai hơn.

Vài ngày sau, bạn chở mình đi ăn sinh nhật... muộn. Cuối buổi bạn ngần ngừ, rồi bảo với mình "hay là mình bán lại con lắc". Nghe bạn hỏi, mình im lặng, rồi hỏi lại, hơi giận "vì sao, không còn thích nữa hả". Bạn ngập ngừng "nó mắc quá, chỉ để vui thôi thì phí lắm". Ngày đó, mình suy nghĩ rất cạn, lại lúc nào cũng được bạn bè xung quanh chiều chuộng, nên cứ muốn mọi việc phải theo ý, hễ gặp chuyện trái lòng là mình không vui ra mặt nên mình lẫy mà đáp "sao cũng được vì con lắc giờ là của bạn, mình chẳng có quyền". (Giờ nghĩ lại mình thấy mình trẻ con vô cùng)

Từ đó đến lúc bạn chở mình về nhà, cả 2 đứa giữ im lặng suốt. Hôm sau thì chính thức giận nhau. Không thèm nói chuyện. Chưa bao giờ 2 đứa giận nhau lâu đến như vậy. Ấm ức về nhau nhưng cục tự ái lại to tổ chảng nên chẳng ai thèm lên tiếng giải hòa hay làm lành.

Một thời gian dài... Có lẽ không thể thiếu nhau lâu hơn nữa nên cả hai nói chuyện lại. Cũng chẳng nhớ ai dẹp cái tôi, bắt chuyện trước. Cả 2 lại thân như xưa. Lại tiếp tục chia sẻ sở thích cùng nhau, duy có sở thích chơi con lắc là không ai nhắc đến.

Hằng ngày bạn lại lọc cọc chở mình đi làm, lọc cọc đón mình về. Ríu rít kể đủ thứ chuyện cho mình nhau.

Bẵng đi một thời gian, bạn xin được học bổng du học. Trước hôm bay, ngồi với nhau, bạn mang ra con lắc. Không phải con lắc ngày xưa... Mình biết, nhưng giữ trong lòng không nói ra.

Bạn và mình, lại như xưa, thay phiên lấy tay kéo thả viên bi. Im lặng lắng nghe tiếng lạch cạch lạch cạch chạm nhau của những viên bi.

Khi đến lượt mình thả bi, đột nhiên bạn giữ tay mình lại, hỏi: “Đố H. nhờ đâu mà có tiếng lanh canh?”. Mình cười, đáp rất bài bản, y như đọc ra nguyên lý từ sách vở: “Vậy cũng đố, do lực ngón tay tác động lên viên bi đầu tiên rồi lan truyền sang những viên bi kế tiếp”. Bạn lắc đầu: “Sai. Do những viên bi chạm nhau”. Mình cãi: “Nếu không có lực ngón tay thì làm sao tạo ra chuyển động để các viên bi chạm được nhau?”. Bạn lắc đầu khăng khăng: "Không. Chính là do những viên bi tạo nên âm thanh lanh canh"

Ngày còn trẻ, mình hiếu thắng lắm. Mình dẩu môi, định gân cổ bảo vệ ý kiến... Bỗng, mình thoáng thấy nét mặt trầm tư của bạn, mình chợt giật mình, vội giảng hòa: “Ừa, nghĩ như D. cũng đúng”. Bạn khẽ cười, bảo: “H. có thấy 2 đứa mình giống 2 viên bi của con lắc không...”

Từ bấy đến nay, từ lần gặp bạn sau cùng, trước khi bạn lập gia đình rồi định cư hẳn ở nước ngoài, vòng tròn bè bạn của mình rộng dần ra. Có những mối quan hệ, những va chạm... gãy đổ... khiến lòng mình lanh canh. Những lúc như thế mình nhớ bạn vô cùng... Năm tháng trôi... Mình thay đổi nhiều... Nhưng những điều bạn nói, niềm tin và ví von của bạn về cái chạm nhau của những viên bi mình vẫn luôn nhớ, luôn suy nghĩ về nó. “Bạn bè như những viên bi trong con lắc...”.

Bạn đúng và mình cũng không sai khi nói về con lắc. Chính những viên bi đã tạo nên âm thanh lanh canh, lách cách. Nhưng cái tiếng ấy nhẹ nhàng hay chát chúa, trong trẻo hay lục cục còn tùy vào cách ta buông viên bi mạnh hay nhẹ, dịu dàng hay mạnh bạo... Có những cú buông, những cái chạm, đôi khi không lường được, sẽ bứt tung sợi dây mỏng manh kết nối... Những viên bi văng xa... chẳng còn cơ hội để chạm vào nhau tạo nên cái thanh âm vui tai trong veo khiến bạn và mình mê mẩn!

19.08.2013

 
;