Thanh âm ngày Tết

Tôi nằm nướng trên chiếc giường cạnh cửa sổ. Trời se lạnh lại là ngày Tết nên có thể vô tư tự thưởng cho mình một giấc ngủ nướng. Sáng mùng 1, con hẻm thật yên tĩnh, không cả tiếng xe lẫn tiếng người cười nói, chỉ có tiếng của bầy chim sẻ đang ríu rít giữa mấy tán cây.

Nằm suy nghĩ vu vơ, tôi tự đặt cho mình câu đố vui “hãy gọi tên những âm thanh đặc trưng của ngày Tết”. Rồi tự đùa bằng câu trả lời, một cách cố tình mang đầy tính bài bản và tiêu chuẩn số đông: “tiếng trống lân”, “tiếng pháo nổ” theo đúng phong cách hoài cổ.

Bâng khuâng, tôi tự hỏi mình, “Ừ thật ra thì có bao nhiêu âm thanh khiến ta nhớ về ngày Tết?”

Tôi hình dung đến âm thanh của Tết nơi khu chợ gần nhà. Những ngày giáp Tết, không hiểu sao, cũng từng ấy cư dân ngày ngày vẫn đi chợ, mà sao tôi có cảm giác nó đông đúc hơn ngày thường. Tiếng người mua bán cũng náo nhiệt hơn. Dường như ai cũng cố nói, cũng cố rao hàng to hơn. Bên cạnh những tiếng chào mời mua rau cá ngày nào cũng nghe, khoảng 23 tháng chạp, chợ vang vang thêm tiếng rao “Cò bay ngựa chạy đưa ông Táo về trời”. Và khi nghe dọc theo từ đầu ngõ cho đến cuối chợ câu rao hàng có vần điệu vui vui: “Lì xì là lèo xèo, lì xì cho cu Tí, cu Tèo” của anh bán bao lì xì, là tôi biết Tết đã cận kề lắm rồi. Lúc đó cũng là lúc tiếng trống lân vang lên rộn ràng hơn bao giờ hết.

Thật ra, tiếng trống lân đã bắt đầu râm ran từ sau Tết dương lịch kìa. Ở một góc công viên gần nhà, nơi đội lân đặt mấy thanh cọc sắt để luyện điệu múa Mai Hoa Thung phức tạp, hàng ngày tôi vẫn nghe tiếng trống lân dồn dã. Hoặc là những buổi sáng, buổi trưa chạy ngoài đường nghe tiếng trống lân tùng cheng tùng dinh phát ra từ chiếc xe ba gác bán ông lân, ông địa chạy phía trước, tôi nghe mình lẩm bẩm “Lại sắp đến Tết nữa rồi”.

Tôi nhận ra “sắp đến Tết nữa rồi” còn nhờ vào những bản nhạc Xuân người ta mở loa vang dọc suốt con đường tôi đi làm, ngang qua những shop quần áo thời trang. Những bản nhạc Tây, Ta, Tàu, Xưa, Nay...  có lẽ được mở hết cỡ volume choảng nhau chan chát giữa các shop cạnh nhau. Những bài hát, có bài buồn, có bài vui, có bài nhắc nhớ đến tiếng pháo đì đùng của mấy chục năm xưa.

Mà ừ, tôi cũng muốn “điểm danh” tiếng pháo trong âm thanh của những ngày Tết, mặc dù nó chỉ còn là ký ức mà những người ở tuổi tôi hay nhắc đến, hay nhớ về. Có thể do đó là âm thanh đặc trưng ngày Tết gắn với một thời tuổi thơ khó quên. Tôi nhớ tiếng nổ đì đùng từng gióng một của pháo Bình Đà, tiếng nổ giòn tan thành tràng của pháo Chiến Thắng. Đêm cuối năm nghe tiếng pháo nổ vang khắp nơi không cần xem đồng hồ cũng biết là đã đến giao thừa.

... Tôi nằm lắng nghe sự tĩnh lặng của buổi sáng ngày mùng 1 Tết. Tôi quyết định thêm cái yên tĩnh này vào danh sách những âm thanh ngày Tết. Với tôi vô thanh cũng là một loại âm thanh vậy!

(Mùng 1 Tết Bính Thân)