Rưng Rưng Phận Người

Chẳng biết có phải trời ủng hộ chúng tôi hay không, mà trong khi trời Bình Dương mưa không ngớt hạt, đoạn đường từ Bình Dương đến xã Chánh Phú Hòa, Bến Cát trời lại trong xanh, không một giọt mưa. Tỉnh lộ 751 rộng thênh thang, bằng phẳng, và vắng hoe chỉ có một dọc mấy chiếc xe của đoàn chúng tôi bon bon. Tuy nhiên đường hẹp dần, kèm theo bùn đất do ảnh hưởng của cơn mưa sáng khi chúng tôi rẽ vào cây số 16.

Trung tâm nuôi dưỡng bảo trợ người già xã Chánh Phú Hòa nằm khuất sâu giữa 2 bên vườn cao su. Anh bạn đồng nghiệp Ấn Độ đi cùng xe hỏi tôi có biết vì sao trung tâm lại nằm khuất bên trong mà không ở phía ngoài mặt tiền. Tôi trả lời giọng không lấy làm chắc chắn lắm “có lẽ do đất bên ngoài đắt, và có lẽ do xung quanh là vườn cao su người ta không muốn phá”.

Trung tâm Chánh Phú Hòa rộng thênh thang, diện tích có lẽ phải đến cả trăm hecta. Từ cổng vào là một khoảnh sân rộng để đổ xe, một sân bóng mini cỏ xanh rờn, một dãy nhà hành chính và hội trường khang trang, rồi từ đó chìa ra những lối đi nhỏ dẫn đến những ngôi nhà dài, đơn sơ, mà ban phụ trách gọi là Trại. Mỗi trại có khoảng 20 đến 30 cụ già sinh sống. Chị thư ký bảo với tôi, các cụ được Sở Lao Động Thương Binh & Xã Hội thành phố Hồ Chí Minh gửi đến sau những đợt thu gom, chủ yếu là những cụ già lang thang, không người thân, không nơi nương tựa, hoặc bị bỏ rơi ở những bệnh viện…

Chúng tôi ghé vào thăm trại của các cụ bà vẫn còn khỏe mạnh trước, rồi mới sang nhà của các cụ mất sức, khuyết tật... Căn nhà tường, chia làm 2 hồi, màu sơn cũ kỹ với những chiếc cửa sổ gỗ bạc phết không chắn song, mang cảm giác buồn buồn. Hai bệ xi măng, chiều rộng khoảng 2m, đối diện nhau áp sát tường kéo dài xuyên suốt căn phòng là nơi ngủ nghỉ của các cụ. Mỗi cụ được chia một phần diện tích 1mx2m, phân cách bằng một sọc ngăn mờ chiếu lệ. Phía bên trên gần sát trần, có một kệ sắt cũng kéo dài theo chiều dà bệ xi măng là nơi để “gia tài”: mỗi người một thùng giấy cạc-tông, vài túi sốp, vài nón lá…

Khi chúng tôi bước vào, các cụ đã ngồi sẵn ngay phần “giường” của mình, phía trước mặt là một khay nhựa, loại nhựa thường, có nhiều ô nhỏ, có lẽ dùng để đựng thức ăn hàng ngày. Tiếng vỗ tay chào mừng, rào rào đúng nhịp như đã được huấn luyện nhiều lần. Bỗng nhiên tôi thấy xốn xang, áy náy lạ lùng. Tôi nhìn những dáng ngồi nghiêng nghiêng, lặng lẽ như âm thầm cam chịu. Bất giác tôi tự hỏi chúng tôi là ai? Tuổi đời chúng tôi chẳng là bao nhiêu so với các cụ, thế mà các cụ ngồi đó, chờ chúng tôi, chào chúng tôi như thể chúng tôi là người, các cụ phải chịu ơn. Cái suy nghĩ khiến tôi ray rứt, tôi cố gắng làm mọi cách để hành động để quà lên khay của tôi không mang màu ban phát. Tôi cầm tay cụ bà khiếm thị, chạm vào những món quà tôi vừa mới đặt lên khay, “Bà ơi, đây là sữa, đây là bánh... chút quà chúng con biếu bà thêm vào bữa ăn hàng ngày”. Bàn tay gầy guộc, run run giữ tay tôi như chẳng muốn buông. Tôi nhớ bàn tay của bà tôi, cũng nắm tay tôi như thế, cũng rờ rờ vuốt ngón tay tôi như thế.

Chị thư ký đang giới thiệu về hoạt động của trung tâm mà tôi nghe dường như đang kể về nơi nào xa lạ lắm. Ở nơi tôi đang đứng đây, những chiếc “giường” xi măng chắc hẳn lạnh hơn khi mưa đến, những chiếc mền mỏng chắc chẳng ấm hơn khi gió về. Tuổi già, có lẽ lưng các cụ cần nơi ngã lưng êm hơn, phải chi có thêm tấm drap, chiếc chiếu...

Có tiếng khóc phía sau khi chúng tôi bước đi... Mưa bắt đầu lất phất hạt... Có lẽ trời cũng rưng rưng thương những phận người....

Bến Cát, 21.09.2013