FIR là gì?

FIR là chữ viết tắt của “Flight Information Region”, là “Vùng Thông tin bay” hay “Vùng Thông báo hướng dẫn bay”, một thuật ngữ hàng không dùng để mô tả một không gian khí quyển với những kích thước được xác định cụ thể mà máy bay qua vùng đó được cung cấp dịch vụ thông tin bay và dịch vụ báo động khi cần thiết.

Đây là một phân chia không gian khí quyển lớn nhất được sử dụng hiện nay trên thế giới. Dịch vụ thông tin và dịch vụ báo động là những mức dịch vụ cơ bản cho máy bay nhằm cung cấp những thông tin cần thiết cho việc điều hành những chuyến bay một cách an toàn và hiệu quả, cũng như để báo động cho các cơ quan có trách nhiệm khi một máy bay cần cứu trợ hay bị tai nạn để tìm kiếm cứu nạn.

Ngày nay bất cứ một phần không gian nào của bầu khí quyển cũng được phân định thuộc về một FIR cụ thể. Trong một số trường hợp, không gian khí quyển của nhiều nước nhỏ được gộp trong một FIR, mặt khác không gian khí quyển của những nước lớn lại được chia nhỏ ra nhiều FIR.

Không gian khí quyển trên đại dương được chia ra những “Vùng Thông tin Đại dương” (Oceanic Information Region) và được giao cho các đơn vị có trách nhiệm kiểm soát không gian khí quyển trên mặt đất vùng kế cận.

Sự phân chia trách nhiệm giữa các đơn vị FIR này là do thỏa thuận quốc tế thông qua ICAO, Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (International Civil Aviation
Organization).

Không có một tiêu chuẩn nào về kích cỡ của FIR, mà chỉ do thuận tiện về quản lý của các nước liên hệ. FIR mang tên của Trung tâm Thông tin bay hay Trung tâm Quản lý bay (Flight Information Center) chính của vùng chứ không mang tên quốc gia và do đó không mang ý nghĩa về chủ quyền quốc gia cả.

FIR Hồ Chí Minh hiện nay bao gồm cả vùng hải phận quốc tế cũng như cả một phần vùng trời Lào và một phần vùng trời Campuchia.

FIR Hồng Kông và FIR Hồ Chí Minh chia nhau trách nhiệm không gian khí quyển trên một phần của Biển Đông.

FIR Bangkok chịu trách nhiệm vùng trời Campuchia và vùng trời trên biển phía Nam nước ta.

Các trung tâm thông tin bay hay trung tâm điều hành quản lý bay vùng FIR phải đủ điều kiện chứng tỏ khả năng quản lý, hướng dẫn, thông báo trên khu vực của mình đối với các hãng hàng không trên thế giới và được ICAO hỗ trợ đào tạo, tài trợ, v.v.

Nếu vì lý do nào đó, mà một FIR không đảm nhiệm được vai trò của mình thì ICAO sẽ mở rộng phạm vi trách nhiệm của FIR lân cận.

Các máy bay bay qua không phận của quốc gia nào thì phải trả tiền cho quốc gia đó theo thỏa thuận hợp tác của các bên với quốc gia có chủ quyền không phận đó. Vì vậy FIR không mang ý nghĩa về chủ quyền và không phận quốc gia.

(Theo PGS. TS Nguyễn Thiện Tống, nguyên CN bộ môn Kỹ Thuật Hàng Không, DHBK TP. HCM)

* Thông tin này được đăng trên Tiền Phong, tháng 12/2009.

Hôm nay (8/3/2014) đọc được thông tin giống y vậy, có cắt bớt vài đoạn, theo tui là quan trọng, trên báo Thanh Niên, ký tên Trung Hiếu.

Ta nói, cái gì cũng hôi được)