Hỏi Đường

Thỉnh thoảng đang chạy xe, tôi được người khác hỏi đường, trong khi tôi là chúa đi lạc. Kể lại cho bạn nghe, tôi thường tự trào “là do nhìn tôi đáng tin, cái sự rành đường hiện ra ngời ngời trên mặt, cái sự lạc đường lặn mất vào bên trong”. Đùa cho vui vậy chứ giữa đường đi lạc, người ta cứ chặn ai đó gần đấy mà hỏi thăm thôi. Tôi cũng thường vẫn thế trong những lần đi công tác hay đi chơi đến những nơi xa lạ, chưa một lần ghé qua. 

Bạn chê tôi lạc hậu, sao không xài google map, gps để tìm đường, hỏi chi người lạ, rủi họ chỉ sai, đi tìm đường trở lại mất thêm thời gian. Nói vậy là bạn chưa “rành” về tôi. Tôi không phải tuýp người “lúa” công nghệ mà ngược lại, và tôi cũng kinh nghiệm lắm vụ đường 1 nẻo, google chỉ 1 hướng. Có lần google chỉ tôi chạy vô đường 1 chiều, đâm đầu ngay vô chốt CSGT đang làm nhiệm vụ khiến tôi cười khục khặc tự hỏi, chẳng biết anh google có ăn chia gì không với anh CSGT. Hay có lần, tôi lãnh trách nhiệm làm "hoa tiêu" dẫn đường đi đến nhà thờ Con Gà (ở Đà Lạt), “bạn google” phản phé đưa tôi bon bon vào con đường cụt, phía trước là 1 tảng đá chắn ngang bự chảng.

Một dạo tôi mang theo bản đồ. Trước khi đi thì bò ra vạch lịch trình lên bản đồ, rồi theo đó mà thẳng tiến. Nhưng đừng tưởng bản đồ thì đúng hết nhé, cũng vẫn sai như ai. Có lần tôi "xách bản đồ lên và đi" dọc mấy tỉnh miền Tây Nam Bộ, đi dài từ Long An xuống Cà Mau. Lâu quá không nhớ chính xác, hình như sáng đó, tôi định băng từ Tân Châu qua Châu Đốc hay xẹt xuống Hà Tiên gì đấy, tôi cầm bản đồ, tự tin nói với anh tài xế, anh đi đây, đi đây cho em. Anh tài xế đạp ga ào ào một hồi, thay vì phải là đường tỉnh lộ theo như được vẽ trong bản đồ, thì trước mặt tôi là 1 đường ruộng thẳng tắp đường cày. Tôi nhảy xuống xe, ngó trước ngó sau ngơ ngác, rụt rè hỏi bác nông dân đang dẫn trâu đi cày "Chú ơi, con muốn đi đến XYZ, trên bản đồ chỉ đây, chỉ đây mà hình như là không phải, chú chỉ con giùm". Bác nông dân cười hức hức "Con không phải là người đầu tiên nói câu này đâu đó con gái. Ai mà làm ăn sống nhăn, vẽ sai hết đường vậy không biết". Nhờ lần đi lạc này mà tôi biết, có một xã tên Vọng Thê phơi đầy lúa vàng. Có con đường qua Thoại Sơn hai bên rợp bóng cây. Có buổi trưa đầy nắng hắt xuống dòng kênh lấp lánh. Có địa danh tên Năng Gù mà tôi nghe sao thành Ông Gù, Măng Gùi loạn cào cào mà hỏi đường người dân vẫn chỉ ra đúng nơi....

Vài lần đi lạc, được chỉ đường mà tôi biết thêm vài con đường tắt qua nơi này nơi nọ. Có hôm đi lạc ở X. gặp 1 anh chỉ đường rành mạch còn hơn máy chỉ đường. Anh chỉ cặn kẽ, đi bao nhiêu mét thì gặp cột mốc nào bên trái hay bên phải, đi bao nhiêu ngã tư thì gặp vòng xoay, hay công viên...

Nhưng không phải ở đâu cũng gặp được người nhiệt tình, vui vẻ chạy từ trong nhà ra "tui biết chỗ đó, để tui chỉ cho".

Bạn tôi kể, nó hỏi đường, ở một thành phố lớn đàng hoàng, người ta đòi nó phải trả công 5 ngàn, 10 ngàn. Cũng ở đó, một lần chỉ cần đi thẳng thêm chục bước chân là đến con phố tôi đang tìm, người ta chỉ tôi đi ngược lại, qua mấy ngõ phố, xa dần điểm đến. Bạn giận, làu bàu trách cứ. Tôi dĩ hòa "có thể họ không biết vì phố xá khu này dọc ngang như bàn cờ", dẫu trong lòng tin chắc người ta đã cố ý vì chúng tôi là dân xứ khác nói không cùng giọng, và cũng không rõ họ làm việc ấy để làm chi...

Lại nhớ hồi ở Paris, ngày đầu tiên đi học, vừa đi vừa nói chuyện, chụp hình, loay hoay thế nào bị lạc. Trên đường thấy ai cũng xách cặp, xách túi đi hối hả nên cũng không dám quấy rầy chặn lại hỏi đường. Thời may, có ông cụ đi ngang qua liếc mắt tò mò nhìn một bầy da vàng tóc đen nói thứ tiếng không phải tiếng Pháp, bèn rụt rè chặn lại nhờ "Ông ơi, ông làm ơn chỉ giúp tụi con đường đến trường Sorbonnes". Ông nhìn từng đứa hỏi: "Tụi bây là du học sinh hả, đi lạc hả?". Rồi ông cụ chỉ đến ngã này rẽ trái, đến ngã kia rẽ phải. Chỉ giữa chừng đột nhiên ông ngưng lại, lẩm bẩm "Non, tụi bây lại đi lạc nữa". Ông đưa tay xem đồng hồ, nói: "Bon, tao có 7 phút cho tụi bây. Đi theo tao". Cả bọn tíu tít cảm ơn và lon ton đi theo. Ông dẫn cả bọn đi ngược lại hướng mà ông đang đi, cho đến ngã tư trước cổng trường thì dừng lại, xem đồng hồ lần nữa rồi bảo: "Kia kìa, trường của tụi bây ở phía đó đó, cứ đi thẳng là tới. Giờ tao phải đi làm". Cả bọn líu ríu, thank you, merci. Ông cười phẩy tay, rồi vội vã quay ngược lại con đường lúc nãy. Nhìn cái lưng khom khom của ông cụ, nghĩ đến quãng đường vừa đi qua, trong lòng vừa biết ơn, vừa áy náy.

Đi xa, nhờ cậy người lạ những chuyện nhỏ nhỏ dọc đường, rồi nghiệm ra, cứ hỏi đường đi là có thể phần nào hiểu được tính cách của người dân một vùng, 1 miền nào đó.

10.1.2015