Sài Gòn, xích lô máy

Sáng đi làm, rẽ qua đường Trần Hưng Đạo, gặp ngay một bác chừng 60-70 tuổi chạy xe xích lô máy. Lâu lắm rồi mới lại thấy xích lô máy chạy ngoài đường. Dễ cũng chừng trên dưới 10 năm rồi thì phải....

Vài lần trà dư tửu hậu, ngồi nhắc kỷ niệm xưa với bạn bè, chợt ngạc nhiên nhận ra, trong ký ức của những bạn đồng trang lứa, ai cũng có một chỗ nho nhỏ dành cho những chiếc xích lô máy.

Có thể nói, xích lô máy là một trong những đặc trưng rất Sài Gòn, không vùng miền nào ở Việt Nam có. Nếu như ở Hà Nội người ta cũng có thể gặp xích lô đạp chạy loanh quanh hồ Hoàn Kiếm. Đi về miền Tây, vùng nào cũng thấy xe lôi. Riêng cái khoản xích lô máy thì duy chỉ một: Sài Gòn!

Nhớ ngày còn bé, thỉnh thoảng đi chơi Sở Thú, hay đi đến nơi hơi xa xa nhà một tí thường đi bằng xích lô máy. Xích lô máy bề ngang chỗ ngồi rộng, cả gia đình bốn năm người chất lên vừa đủ. Đồ đạc chất dưới lòng xe ở chỗ để chân. Con nít đứa ngồi trên đống đồ, hoặc ngồi bệt dưới lòng xe, đứa ngồi trong lòng người lớn. Cứ thế mà cả gia đình bon bon, ngắm nhìn phố xá.

Ngày đó, nhỏ xíu, đâu để ý chi đến mấy cái khái niệm ô nhiễm, khói bụi (mà hình như ngày đó cũng không có nhiều khói bụi hay ô nhiễm để mà quan tâm), thích đi xích lô máy hơn là xe lam, xích lô đạp... (mà hình như đứa con nít nào cũng thích giống vậy!). Hôm nào đi chơi, thấy ba mẹ ngoắt chiếc xích lô máy vô là sướng rơn trong bụng. Không chỉ vì chỗ rộng ngồi “đã”, không phải đụng chạm, chen lấn với người khác, không bít bùng như ngồi xe lam, mà còn do xe chạy nhanh, qua mặt xe khác ào ào, không phải lóc cóc lọc cọc, nhiều khi chở nặng lên cầu không muốn nổi như ngồi xích lô đạp. Thỉnh thoảng đi xa về đến Sài Gòn giữa khuya, đường vắng, gặp bác tài “chịu chơi” lên tay ga, phóng xe vèo vèo, gió thổi vù vù mát rượi. Có đứa em mê Sài Gòn cũng vì “được đi xích lô máy, tưởng tượng giống hệt như đi mô tô bay”.

Cũng chẳng biết có quy định màu hay không, mà xích lô máy thường được sơn loanh quanh mấy màu chủ lực: đỏ hoặc cam, vàng, xanh dương đậm nhạt hoặc xanh lá, bình xăng màu trắng hoặc xám. Mui xe thỉnh thoảng mới bật lên, còn thì gấp xuống sau yên. Không chắc có chính xác không, nhưng nhớ hình như ở bên hông công viên 23/9 bây giờ, đâu đó gần quán McDonald, ngày xưa có một bãi đậu đón khách của xích lô máy. Đi ngang qua đó, xe đậu san sát một hàng, màu sắc tươi, vui mắt. 

Xích lô máy “độc”, cả tiếng xe của nó cũng không giống ai. Ồm ồm chứ không giòn giả như là tiếng máy xe lam. Âm bass nhiều hơn là treble. Xe chạy từ đằng xa đã nghe thấy tiếng phành phạch, phành phạch. Nhiều người lớn tuổi ghét cái tiếng vô duyên ấy của xích lô máy.

Mà giờ có ghét cũng không còn. Đâu hồi những năm 2004-2005, khi nhà nước cấm các phương tiện vận chuyển thô sơ, xích lô máy cũng dần dần mất đi. Những chiếc xe xích lô máy ngày xưa giờ chẳng biết nơi đâu, còn hay đã thành sắt vụn... 

Hôm đó chạy theo nói với bác xích lô máy: “Lâu lắm rồi con mới gặp lại xích lô máy”. Bác quay qua cười, giọng hãnh diện bảo: “Ở Sài Gòn giờ chỉ còn mỗi xe bác thôi đó con”. Trả lời “Dạ, hồi nhỏ con đi hoài” cho câu hỏi “Con cũng biết xích lô máy nữa hả? Hồi đó có đi xích lô máy không?” của bác, mà nhớ lại ngày xưa, nhớ Sài Gòn xích lô máy! 

14.05.2016

(Ảnh mượn trên internet)