* Viết tặng C., như lời đã hứa :)Cảm ơn C. đã rất ân cần "đồng hành" những ngày qua...
Thỉnh thoảng nghe lại mấy bài boléro... bỗng dưng thấy hay. Đã
xa rồi những khoảnh khắc mơ màng bên cửa sổ, nghe ké tiếng nhạc nhè
nhẹ, chầm chậm, đầy tâm trạng… phát ra, có khi từ chiếc máy hát đĩa, có
khi từ chiếc máy cassete của nhà bên cạnh. Bởi may chăng một buổi tối
nào đó, giữa một vùng quê rỉ rả tiếng côn trùng, bỗng nhận ra mình đang
ngẩn ngơ chùng lòng trước những lời nhạc cứ ngỡ như phát ra từ sâu thẳm
tâm hồn.
Đôi khi tự hỏi, phải chăng vì bởi boléro từng bị gán cho
cái nhãn ủy mị, ướt át, sến vườn, thậm chí kẹo kéo, ăn xin vĩa hè… chỉ
dành cho thính giả bình dân, trình độ thưởng thức kém, mà người ta đôi
khi nhăn mày, nhíu trán khi lỡ nghe đâu đó giai điệu đều đều đặc trưng
của boléro, hay đâm ra lúng túng khi ai đó hỏi đang nghe nhạc gì.
Có lẽ không mấy kẻ chê, người khen biết rằng nguồn gốc boléro cũng “tây” và có lịch sử lâu đời chẳng kém những dòng nhạc khác.
Theo
một số tài liệu, boléro bắt nguồn từ Tây Ban Nha vào cuối thế kỷ 18,
khi vũ sư Sebastiano Carezo trình diễn điệu nhạc nhảy này vào năm 1780.
Một số khác lại cho rằng điệu nhạc ấy được sinh ra ở Cuba vào thế kỷ 19
tại Santiago. Bản nhạc boléro đầu tiên là bản Tristezas (Sorrows) do
nhạc sĩ José "Pepe" Sánchez sáng tác vào năm 1885 (*)
Ở nước ta,
boléro du nhập và phát triển mạnh vào những năm 1960-1975. Có người cho
rằng những ca khúc Gạo Trắng Trăng Thanh, Trăng Rụng Xuống Cầu… của
Hoàng Thi Thơ do đôi song ca Nguyễn Hữu Thiết - Ngọc Cẩm (thân sinh ca
sĩ Hồng Hạnh) trình bày vào khoảng năm 1960 chính là những bản boléro
Việt Nam đầu tiên.
Sẽ không là khó hiểu khi boléro lại “thấm” vào
ta một cách tự nhiên và tồn tại rất lâu trong trong trí nhớ của ta như
thế. Bởi nếu nói âm nhạc là sự đồng cảm, thể hiện cảm xúc, thì boléro đã
hội tụ đầy đủ những yêu tố đó. Hầu hết các bản nhạc boléro đều được
viết bằng những ca từ mộc mạc, bình dị, gần gũi, đầy cảm thông và chân
thành. Nội dung bài hát thường thể hiện tình cảm, quan niệm về tình yêu
và cuộc sống, về cuộc đời dâu bể, hợp tan, nhân tình thế thái, những ký
ức và hoài niệm, rất riêng nhưng lại rất điển hình, diễn tả đúng hoàn
cảnh của một số đông người nghe.
Không phải là ngoa mà nói rằng,
đó là bởi nhạc boléro phong phú. Phong phú về ca từ cho đến nội dung. Từ
những bài hát nói về tình bạn chốn học đường như
“Mỗi năm đến hè lòng man mác buồn”. Đến những câu ca về tình yêu
“Chiều xưa phai nắng dấu mòn đưa lối. Soi bóng chung đôi mà hóa chia phôi”. Rồi
“Thành phố buồn, lắm tơ vương. Cơn gió chiều lạnh buốt tâm hồn”.Hay hoài niệm về những gì đã xa
“Đường xưa lối cũ, có bóng tre, bóng tre che thôn nghèo. Đường xưa lối cũ, có ánh trăng, ánh trăng soi đường đi...”. Hoặc nhớ về cố hương qua những câu ca thấm đẫm hình ảnh rất đặc trưng làng quê
“Con đường nào, con đường nào dẫn đến một dòng sông. Một dòng sông mà em vẫn thường ra ngồi giặt áo”.
"Mênh
mông mênh mông gánh lúa mênh mông. Lúc trời mà rạng đông ư rạng đông.
Bóng người thấp thoáng cuối đường thanh vắng. Bước đều mà quang gánh ư
nặng vai".Chắc hẳn ai thích
boléro cũng có đôi lần mềm lòng thổn thức với những câu ca chạm đúng tâm
sự của mình. Chắc hẳn ai cũng có dăm lần mượn lời ca, tiếng nhạc vu vơ
để thổ lộ nỗi niềm... Cũng như ta, một ngày buồn chán nào đó, có thể -
rất bộc phát - mà nghêu ngao:
“Buồn vào hồn không tên…”.
Lúc ấy, có lẽ, đâu cần câu nệ chi giữa sến và sang...
29.04.2012
Một đêm mất ngủ vì... cà phê - chứ không vì một quả dâu... :D(*) Theo Wiki
---
Vài "mảnh xưa" lụm được trên internet.
Nữ hoàng nhạc âm hưởng Huế - Hoàng Oanh

Nhạn trắng Gò Công - Phương Dung