Thursday, October 17, 2013

Đường quen lối nhớ

Nhân sáng đi ngang con đường đã lâu không qua




Những con đường đi mãi đã thành quen
Tiếng còi tàu mỗi chiều vang góc phố
Không tiễn đưa ai
Sao vẫn thấy chạnh lòng...


Tôi thường đi làm theo một cung đường nhất định. Ít khi thay đổi. Đôi khi tôi có ý nghĩ buồn cười rằng giả sử có ai đó muốn đòi nợ hay bắt cóc, hành hung tôi thì chắc hẳn sẽ khá dễ dàng, không gặp bất cứ khó khăn nào, cũng không phải tốn nhiều thời gian chi cả, chỉ cần theo dõi tôi 2 ngày là đủ để vạch ra lộ trình vụ án.

Người ta hay nói nhắm mắt cũng có thể đi được đến nơi nọ nơi kia, để chỉ những con đường quen thuộc, những điều nhớ thuộc làu như lòng bàn tay. Thỉnh thoảng, tuy tôi không nhắm mắt, nhưng khi đã ngồi yên vị ở cơ quan, ngắm cảnh và nghĩ vẩn vơ, tôi giật mình khi nhớ mãi không ra được đích xác lúc nãy tôi đã chạy như thế nào đến cơ quan, tôi đã thấy những gì trên đường... Tôi tự giễu mình “đi theo quán tính”.

Một dạo tôi đi học xa. Buổi sáng quay về sau thời gian dài vắng mặt, chợt thấy thành phố dường như rất lạ. Vẫn là con đường ấy, vẫn góc phố ấy, ngã tư ấy mà sao có khá nhiều điều đến lúc này tôi mới nhận ra. Có lẽ như thói thường, người ta thường hay bỏ qua không để ý đến những gì đã quá quen thuộc, đến lúc đi xa mới nhớ quay quắt, đến lúc gặp lại mới sực nhận ra những điều mình thấy lạ đó hóa ra đã thành thân thiết như hơi thở tự bao giờ.

Như thể một hôm tình cờ đi ngang qua đường A, đường B, ta chợt nhớ ra con đường này ta đã từng qua lâu lắm rồi. Góc phố này bạn ta đã ở, rồi vô thức ta đưa mắt dõi tìm một bóng dáng quen xưa.

Phải chăng những con đường quen lâu dần thành lối nhớ.

Như tôi sáng nay ngang qua con đường X. – con đường lâu rồi ngại không đi, tôi bất chợt thấy lại một tôi rụt rè của lần đầu tiên khi một đứa con gái ghé nhà đứa con trai – không phải bạn học, mà lại thân. Bất chợt vu vơ nhớ một điều thân thuộc mà nay đã thật xa!

15.10.2013

Wednesday, October 2, 2013

Rưng Rưng Phận Người




Chẳng biết có phải trời ủng hộ chúng tôi hay không, mà trong khi trời Bình Dương mưa không ngớt hạt, đoạn đường từ Bình Dương đến xã Chánh Phú Hòa, Bến Cát trời lại trong xanh, không một giọt mưa. Tỉnh lộ 751 rộng thênh thang, bằng phẳng, và vắng hoe chỉ có một dọc mấy chiếc xe của đoàn chúng tôi bon bon. Tuy nhiên đường hẹp dần, kèm theo bùn đất do ảnh hưởng của cơn mưa sáng khi chúng tôi rẽ vào cây số 16.

Trung tâm nuôi dưỡng bảo trợ người già xã Chánh Phú Hòa nằm khuất sâu giữa 2 bên vườn cao su. Anh bạn đồng nghiệp Ấn Độ đi cùng xe hỏi tôi có biết vì sao trung tâm lại nằm khuất bên trong mà không ở phía ngoài mặt tiền. Tôi trả lời giọng không lấy làm chắc chắn lắm “có lẽ do đất bên ngoài đắt, và có lẽ do xung quanh là vườn cao su người ta không muốn phá”.

Trung tâm Chánh Phú Hòa rộng thênh thang, diện tích có lẽ phải đến cả trăm hecta. Từ cổng vào là một khoảnh sân rộng để đổ xe, một sân bóng mini cỏ xanh rờn, một dãy nhà hành chính và hội trường khang trang, rồi từ đó chìa ra những lối đi nhỏ dẫn đến những ngôi nhà dài, đơn sơ, mà ban phụ trách gọi là Trại. Mỗi trại có khoảng 20 đến 30 cụ già sinh sống. Chị thư ký bảo với tôi, các cụ được Sở Lao Động Thương Binh & Xã Hội thành phố Hồ Chí Minh gửi đến sau những đợt thu gom, chủ yếu là những cụ già lang thang, không người thân, không nơi nương tựa, hoặc bị bỏ rơi ở những bệnh viện…

Chúng tôi ghé vào thăm trại của các cụ bà vẫn còn khỏe mạnh trước, rồi mới sang nhà của các cụ mất sức, khuyết tật... Căn nhà tường, chia làm 2 hồi, màu sơn cũ kỹ với những chiếc cửa sổ gỗ bạc phết không chắn song, mang cảm giác buồn buồn. Hai bệ xi măng, chiều rộng khoảng 2m, đối diện nhau áp sát tường kéo dài xuyên suốt căn phòng là nơi ngủ nghỉ của các cụ. Mỗi cụ được chia một phần diện tích 1mx2m, phân cách bằng một sọc ngăn mờ chiếu lệ. Phía bên trên gần sát trần, có một kệ sắt cũng kéo dài theo chiều dà bệ xi măng là nơi để “gia tài”: mỗi người một thùng giấy cạc-tông, vài túi sốp, vài nón lá…

Khi chúng tôi bước vào, các cụ đã ngồi sẵn ngay phần “giường” của mình, phía trước mặt là một khay nhựa, loại nhựa thường, có nhiều ô nhỏ, có lẽ dùng để đựng thức ăn hàng ngày. Tiếng vỗ tay chào mừng, rào rào đúng nhịp như đã được huấn luyện nhiều lần. Bỗng nhiên tôi thấy xốn xang, áy náy lạ lùng. Tôi nhìn những dáng ngồi nghiêng nghiêng, lặng lẽ như âm thầm cam chịu. Bất giác tôi tự hỏi chúng tôi là ai? Tuổi đời chúng tôi chẳng là bao nhiêu so với các cụ, thế mà các cụ ngồi đó, chờ chúng tôi, chào chúng tôi như thể chúng tôi là người, các cụ phải chịu ơn. Cái suy nghĩ khiến tôi ray rứt, tôi cố gắng làm mọi cách để hành động để quà lên khay của tôi không mang màu ban phát. Tôi cầm tay cụ bà khiếm thị, chạm vào những món quà tôi vừa mới đặt lên khay, “Bà ơi, đây là sữa, đây là bánh... chút quà chúng con biếu bà thêm vào bữa ăn hàng ngày”. Bàn tay gầy guộc, run run giữ tay tôi như chẳng muốn buông. Tôi nhớ bàn tay của bà tôi, cũng nắm tay tôi như thế, cũng rờ rờ vuốt ngón tay tôi như thế.

Chị thư ký đang giới thiệu về hoạt động của trung tâm mà tôi nghe dường như đang kể về nơi nào xa lạ lắm. Ở nơi tôi đang đứng đây, những chiếc “giường” xi măng chắc hẳn lạnh hơn khi mưa đến, những chiếc mền mỏng chắc chẳng ấm hơn khi gió về. Tuổi già, có lẽ lưng các cụ cần nơi ngã lưng êm hơn, phải chi có thêm tấm drap, chiếc chiếu...

Có tiếng khóc phía sau khi chúng tôi bước đi... Mưa bắt đầu lất phất hạt... Có lẽ trời cũng rưng rưng thương những phận người....

Bến Cát, 21.09.2013
 
;