Friday, January 10, 2014

"Comin' thro' the rye"

Trưa qua ngồi ở quán The Morning Cafe của bạn, nghe mấy bài nhạc blue/hay jazz (mình không phân biệt được 2 loại nhạc này, ai biết chỉ giùm), chợt nhớ đến một bài blue.

Bài hát có lẽ ít người biết đến, nhưng quyển truyện mà cái tên của nó được đặt từ cảm hứng bài hát lại nổi đình nổi đám, là một trong những quyển truyện được nhiều người nhắc đến, cũng đã vài thập kỷ. Quyển truyện tên “The Catcher in Rye ”, còn bài hát tên “Comin’ thro’ the rye”.

“Comin’ thro’ the rye” vốn là một bài thơ của nhà thơ Scotland, Robert Burns, viết vào năm 1782. Tuy nhiên, nó lại được biết nhiều đến qua bài đồng dao “Common’ Frae The Town” của trẻ em.

Trong truyện “Bắt trẻ đồng xanh” (The Catcher in the Rye), “thằng” Holden Caulfield đã nghe nhầm lời bài hát (mà một thằng bé nó gặp trên đường hát). Nó tưởng lời bài hát là “If a body catch a body. Comin' thro' the rye” (nếu ai đó bắt được ai đó trong đồng lúa mạch), trong khi lẽ ra lời đúng phải là “if a body meet a body...” (nếu ai đó bắt gặp ai đó...). Rồi cái thằng đó, nó cứ hình dung hình ảnh những đứa trẻ chơi trên đồng lúa mạch gần rìa vách đá, còn nó thì đứng đó, sẵn sàng tóm từng đứa trước khi bọn nhóc rơi xuống vực.

"- Em biết anh muốn trở thành người như thế nào không? - Tôi nói. - Biết không? Quỷ tha ma bắt tất cả đi.

- Đừng có chửi rủa nữa! Nào, anh sẽ làm gì hả?

- Em biết bài hát này không - "Nếu bạn bắt được ai đó trong ruộng lúa mạch vào buổi chiều".

- Không phải thế! Thế này cơ "Nếu ai đó gọi ai buổi chiều ngoài đồng lúa mạch...".Đó là thơ của Robert Burns.

- Anh biết là thơ của Burns rồi.

Nó đúng. Đúng là "Nếu ai đó gọi ai buổi chiều ngoài đồng lúa mạch". Tôi quên, thực thế.

- Anh tưởng đó là "bắt ai đó trong ruộng lúa mạch vào buổi chiều chứ", - tôi nhắc lại lần nữa. Anh cứ hình dung bọn con nít chơi trên cánh đồng khổng lồ vào buổi chiều, trong đám lúa mạch. Có đến nghìn đứa trẻ mà xung quanh không có lấy một người lớn nào, ngoài anh. Còn anh thì đứng tận rìa vách đá trên vực thẳm, em hiểu không? Và việc của anh là luôn sẵn sàng tóm lấy bọn trẻ để chúng không lăn tõm xuống vực. Em hiểu không, chúng chơi đùa mà chẳng hề nhìn xem mình chạy đi đâu, thế là anh đuổi theo chúng, tóm chúng lại. Đấy, tất cả công việc của anh là ở đó.

Canh giữ lũ trẻ trên bờ vực thẳm trong đồng lúa mạch. Anh biết, đó chỉ là điều ngu xuẩn, nhưng là cái duy nhất anh muốn làm thực sự. Có lẽ, anh là một thằng ngốc."
(Chương 22)

Và đoạn nói về ước mơ này của thằng Holden trở thành tên của quyển truyện “The Catcher in the Rye”.

Có nhiều phiên bản của bài hát “Comin’ thro’ the rye”, nhưng tôi thích bản của Julie London hơn. Bản này nằm trong album “Swing Me An Old Song” được hãng Liberty ghi âm trên đĩa than 45 vòng vào năm 1959.


"If a body meet a body
Comin' thro' the rye
If a body kiss a body
Need a body cry?"

Sunday, January 5, 2014

Vẳng trong thinh lặng một tiếng chuông…

Tôi giật mình thức giấc vào tờ mờ sáng. Bên ngoài trời vẫn còn nhạt nhòa và hầu như tĩnh lặng. Có tiếng chuông nhà thờ đổ từng gióng một, nếu vào giờ thường có lẽ âm thanh ấy sẽ mất hút trong tiếng xe cộ ồn ào, trong sự náo nhiệt của những con phố xung quanh.

Vậy là đã 4:30 sáng, tôi tự nhủ. Tôi vẫn còn nhớ lịch kéo chuông, mặc dù đã lâu lắm rồi tôi không còn chú ý đến tiếng chuông…

Nhà tôi ở gần nhà thờ. Một thời gian dài tôi không biết cả tên, cứ bắt chước người ta gọi theo tên của cái công viên cạnh đấy. Mà có lẽ nếu tôi gọi theo đúng cái tên ghi trên vòm cửa, có lẽ chẳng ai đọc được nên chắc cũng chẳng ai biết. Một cái tên tiếng nước ngoài, khó đọc. Tên của một vị thánh nữ, có lẽ cũng không nhiều người biết đến.

Tôi chưa bao giờ đặt chân vào nhà thờ ấy. Chỉ chạy ngang, hoặc đi vòng ngoài. Một phần do nhà thờ luôn đóng cửa, phần nữa tôi ngại không biết có bị ai đó hỏi han khi trưng ra cái sự lơ ngơ của kẻ ngoại đạo. Nghĩ cũng lạ trong khi tôi đã rất hiên ngang đi vào vài nhà thờ ở những nơi xa lạ, thậm chí chẳng biết cả tiếng nói hay phong tục.

Ngày còn nhỏ, tôi vẫn thường chờ nghe tiếng chuông. Mỗi ngày 2 bận. 4:30 sáng và 4:30 chiều. Nhất là những ngày hè, tôi dựa vào tiếng chuông để làm những việc hàng ngày, như một thói quen. Buổi sáng, nằm chờ nghe tiếng chuông đổ xong là rón rén, tuột khỏi giường, đánh răng, súc miệng, rồi rón rén mở cửa đi bộ ra đầu ngõ. Ở đó, bạn bè đang đứng đợi để cùng kéo nhau đi tập thể dục sáng. Buổi chiều, nghe “Cha đổ chuông” là chạy về nhà tắm rửa, rồi ra ngồi trước cửa vừa học bài vừa ngóng tiếng bánh xe đạp cọt kẹt của ba mẹ đi làm về.

Chẳng biết dạo đó, phố xá ít xe cộ, ít người lại qua, ít tiếng ồn ào. Hay ngày ấy không có nhiều nhà cao tầng san sát, che khuất tầm nhìn, cản bớt âm thanh. Hay chẳng biết có phải do người kéo chuông lúc ấy còn trẻ, sức khỏe còn dày mà tiếng chuông vừa lớn lại vừa vang xa. Âm thanh nghe rõ mồn một, không cần chú ý lắm cũng có thể nghe từng tiếng đoong đoong nhịp nhàng vang trong không trung. Ngày lễ nhịp chuông dài, ngày thường nhịp chuông ngắn. Từng ngày, từng ngày, đúng giờ, đều đặn.

Rồi tôi lớn lên. Đi làm. Thời khóa biểu thay đổi. Buổi sáng thức dậy khi mặt trời đã lên “quá con sào”. Buổi chiều về nhà khi mặt trăng đã nằm ngay ngắn giữa trời và đèn đường đã chiếu sáng khắp nơi. Chẳng có dịp để nghe tiếng chuông và tôi cũng đã thôi không còn ngóng tiếng chuông… Rồi thì tiếng chuông mất hút lúc nào không hay. Thỉnh thoảng chợt nhớ, tôi hỏi Mẹ tôi: “Dạo này Cha không còn đổ chuông nữa phải không Mẹ?”. Mà đó cũng chỉ là câu hỏi vu vơ thốt lên khi ngồi không, chợt nhớ vậy thôi.

Dường như người ta vẫn thường và vẫn dễ dàng (và tự nhủ là vô ý) bỏ quên những điều, ngỡ là quen thuộc trong quá khứ theo một cách như thế. Mỗi ngày trôi qua, người ta lại quên một (vài) điều, đôi khi vì bởi những điều ấy không còn giá trị hay không còn gắn bó nữa.

Cũng như tiếng chuông đã bị tôi lãng quên một cách rất đỗi bình thường, không phải chỉ vì giờ đây âm thanh của nó quá nhỏ…



4.1.2014


 
;